អ៊ុំ សំអាន ដែលតាំងខ្លួនជាអ្នកជំនាញព្រំដែន ជាអតីតទណ្ឌិតដែលជាប់គុកដោយសារតែក្លែងផែនទី។ អតីតទណ្ឌិតរូបនេះគ្មានចេះអ្វីក្រៅពីដើរហ្វូតូកូពីថតចម្លងផែនទីនៅតាមបណ្ណាល័យមកអួត មកបំភ្លៃនោះទេ តែសូម្បីតែរបៀបមើលផែនទីនេះយ៉ាងណា អតីតទណ្ឌិតដែលកំពុងជាប់សំណុំរឿងក្បត់ជាតិ មិនដឹងថាយ៉ាងណាផង។ អួតថាជាកូនសិស្សរបស់ ស៊ាន ប៉េងសែ តែសុទ្ធតែអ្នកឱបផែនទីរត់ចោលស្រុក និងអ្នករត់ចោលស្រុកដោយសារតែប្រើផែនទីក្លែងក្លាយ។ ឥឡូវនេះ ជាឱកាស ដែលសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ផ្តល់ឱកាសមករៀនសូត្ររបៀបនៃការមើលផែនទីឱ្យត្រូវ និងនិយាយឱ្យសមហេតុផង តែបែរជាអតីតទណ្ឌិតនេះ គេចវេសទៅវិញ។ នេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា អ៊ុំ សំអាន ជាមនុស្សខ្លាចការពិត ខ្លាចសច្ចភាព និងជាមនុស្សអំណួតក្នុងភាពល្ងង់ខ្លាំង។ អតីតទណ្ឌិតរូបនេះគ្មានចេះច្បាប់អ្វីបន្តិច និងក៏គ្មានជំនាញព្រំដែនអ្វីឡើយ។ អ្វីដែលបុគ្គលនេះនិយាយតាមវិទ្យុឧទ្ទាម និងតាមបណ្តាញសង្គម គឺគ្រាន់តែជារឿងបំភ្លៃ បំផ្លើស ញុះញង់ និងជាទង្វើក្បត់ជាតិ និងបម្រើឱ្យនយោបាយនៃក្រុមជ្រុលនិយមថៃប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើ អ៊ុំ សំអាន ជាមនុស្សទៀងត្រង់ពិតប្រាកដ និងមិនភូតកុហកតាមមេជនក្បត់ជាតិរបស់ខ្លួន អ៊ុ​ំ សំអាន គួរតែក្លាយហ៊ានស្តាប់ការពន្យល់ពីជំនាញព្រំដែនពិតប្រាកដ មិនមែនគេចវេស រកលេសនេះ រកលេសនោះ នោះទេ។ ដូច្នេះ អតីតទណ្ឌិត អ៊ុំ សំអាន គ្រាន់តែជាកង្កែបក្នុងអណ្តូង…

ក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយមដឹកនាំដោយទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ៣ជំនាន់ បានបន្តធ្វើភេវរកម្មតាមបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមនិងប្រព្រឹត្តអំពើឧបឃាតប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តាមមធ្យោបាយបដិវត្តន៍ពណ៌ តាមរយៈការប្រើប្រាស់យុវជនជាសកម្មជននៅក្រៅប្រទេសរបស់ខ្លួន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឧទ្ទាមទទួលលុយបរទេសផ្សាយជាភាសាខ្មែរជាឧបករណ៍នយោបាយដាច់ថ្លៃ។ ពួកគេបានបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយលើបញ្ហាព្រំដែនជាពិសេសបន្លាចអំពីការបាត់បង់ទឹកដី ដើម្បីដុតកំហឹងជាតិនិយមជ្រុលក្នុងចំណោមយុវជនខ្លួនមួយក្តាប់តូចក្នុងគោលដៅដើម្បីបង្កើតជាឈ្នួនបំផ្ទុះបដិវត្តន៍ពណ៌ដោយទាញយកព្រឹត្តិការណ៍នៃបដិវត្តន៍ពណ៌ផ្តួលរំលំថ្នាក់ដឹកនាំនៅប្រទេសបង់ក្លាដេសមកភ្ជាប់នឹងកម្ពុជាដើម្បីបញ្ឆេះកំហឹងសកម្មជនពួកគេ។ ទណ្ឌិតក្បត់ជាតិនិងក្រុមជ្រុលនិយមមួយក្តាប់តូចនេះ ជាឧបករណ៍នយោបាយបរទេសដែលគេបានរកឃើញតាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍កុបកម្មឆ្នាំ២០១៣ និងដើមឆ្នាំ២០១៤ របស់ខ្មោចបក្សសង្គ្រោះជាតិអនុវត្តផែនការបដិវត្តន៍ពណ៌។ ផែនការបដិវត្តន៍ពណ៌នៅតែត្រូវបានអនុវត្តរហូតមកដល់ពេលនេះ ទោះបីជាត្រូវបានរំលាយអង្គការចាត់តាំងនយោបាយ និងមេក្លោងត្រូវបានចាប់ខ្លួននិងកាត់ទោសតាមច្បាប់ក៏ដោយ។ គំនិតទុច្ចរិតចង់ឡើងកាន់អំណាចតាមបែបមិនប្រជាធិបតេយ្យរបស់ទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់ និងបក្ខពួក តាមបែបមិនប្រជាធិបតេយ្យនេះ បានធ្វើឱ្យពួកគេធ្វើនយោបាយចងអាឃាត ច្រណែនឈ្នានីស និងបំផ្លិចបំផ្លាញជាតិ ដើម្បីសម្រេចមហិច្ឆតាអំណាចដ៏ឆ្កួតលីលារបស់ខ្លួនមិនចេះចប់មិនចេះហើយ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយចៅហ្វាយនាយរបស់ខ្លួន ដោយមិនចង់ឱ្យជាតិនិងប្រជាជនខ្មែរដែលទើបរួចពីសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញបានរយៈពេលជាង២០ មកនេះបានបន្តរស់ក្នុងសន្តិភាពនិងការអភិវឌ្ឍឡើយ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរបានឃើញយ៉ាងច្បាស់អំពីកលល្បិចដ៏កខ្វក់របស់ក្រុមជ្រុលនិយមដែលដឹកនាំដោយជនក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់ ក្នុងការបញ្ឆេះកំហឹងពលរដ្ឋ ដោយដំបូងចេញការបន្លាចថា កម្ពុជាបាត់បង់ទឹកដី ដើម្បីដុតកំហឹង និងបង្កើតភាពវឹកវរចលាចល បង្កអស្ថិរភាព ផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតស្របច្បាប់ ត្រឹមត្រូវ សេរី និងយុត្តិធម៌។ ពួកគេចង់បានស្ថានភាពកម្ពុជា ដូចបង់ក្លាដេស ដែលជាការធ្វើនយោបាយឆ្លៀតឱកាសនិយមដុតប្រទេសខ្លួនឯង និងបំផ្លាញសេចក្តីសុខរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ បន្ថែមលើគោលនយោបាយបំផ្លាញជាតិ ៣កុំរបស់ខ្លួន គឺកុំឱ្យបរទេសផ្តល់ជំនួយ កុំមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា និងកុំទិញទំនិញពីកម្ពុជា។ បង់ក្លាដេសដែលរហូតមកដល់ពេលនេះស្ថិតនៅក្នុងភាពអាសន្ន និងអំពើហិង្សាបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយការលោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានលាលែងចេញពីតំណែង។ បទពិសោធនេះមានរួចហើយសម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួនដែលបានធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌ដូចជា លីប៊ី ស៊ីរី ទុយណេស៊ី ជាដើម គឺសង្គ្រាមស៊ីវិលបានផ្ទុះឡើង។…

នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ៣ជំនាន់ រត់ចោលគុកនិងបក្ខពួកមួយដំបរស្វាតែងតែឆក់ឱកាសនៃព្រឹត្តិការណ៍នៅតាមបណ្តាប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោក ដើម្បីបង្កើតឱកាសឱ្យខ្លួននិងបក្ខពួកបានប្រើប្រាស់សន្តានជាជនក្បត់ជាតិនិងក្បត់ប្រជាជនរបស់ខ្លួន ដើម្បីបំផ្លាញសន្តិភាព ស្ថិរភាពនិងការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជាដែលរកពិបាកនេះ ដោយគ្មានស្តាយស្រណោះ និងព្យាយាមទាញប្រទេសកម្ពុជាចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាមសាជាថ្មីដូចឆ្នាំ១៩៧០ ដើម្បីសម្រេចមហិច្ឆតាដ៏ឆ្កួតលេលារបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែពួកគេនឹងទទួលបរាជ័យដូចសព្វមួយដង ហើយអ្នកគុបគិតចាញ់បោកកលល្បិចរបស់ក្រុមជនក្បត់ជាតិតែងតែប្រឈមនឹងផ្លូវច្បាប់ជំនួសជនក្បត់ជាតិនេះ។ ជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍នៅប្រទេសបង់ក្លាដេសថ្មីៗនេះ បានធ្វើឱ្យទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់និងបក្ខពួកស្រក់ទឹកមាត់និងខិតខំធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឱ្យរឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើងនៅប្រទេសបង់ក្លាដេស​ អាចកើតមានឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ ហេតុដូច្នេះបានជាជនក្បត់ជាតិ៣ជំនាន់ការញុះញង់ ផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត បំភ្លៃបំផ្លើសរឿងពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍនៃប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម ឡាវ និងរឿងរ៉ាវផ្សេងទៀត ដើម្បីដុតកំហឹងពលរដ្ឋខ្មែរដូចដែលធ្លាប់កើតមាននៅឆ្នាំ១៩៧០ នាំឱ្យដល់ការធ្វើរដ្ឋប្រហារក្រោមការគាំទ្ររបស់អាម៉េរិកហើយនាំយកកម្ពុជាចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម និងការសម្លាប់រង្គាលក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ពួកគេចាប់ផ្តើមដំបូងពីការប្រឆាំងនឹងផលប្រយោជន៍ជាតិនិងប្រជាជនកម្ពុជា គឺប្រឆាំងនឹងគម្រោង​ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ប៉ុន្តែដោយសារតែសន្ទុះនៃការគាំទ្រខ្លាំងក្លារបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លាំងក្លា ទណ្ឌិតក្បត់ជាតិមិនអាចធ្វើអ្វីបានឡើយ។ ហេតុដូច្នេះបានជាទណ្ឌិតក្បត់ជាតិនេះរួមនឹងក្រុមជនក្បត់ជាតិផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះរួមទាំងឧបករណ៍ឃោសនាក្រុមភេវរករក្បត់ជាតិរួមមានវិទ្យុភេវរកម្មអាស៊ីសេរី ហ្វេសប៊ុកឌឹ ខេមបូដេលី វីអូឌីរបស់ប៉ា ងួនទៀង និងក្រុមជនរត់ចោលស្រុកមួយចំនួន បានបង្វែរទៅប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រញុះញង់ឱ្យស្អប់ជាតិសាសន៍ និងជាតិនិយមជ្រុល ដើម្បីបញ្ឆេះកំហឹងប្រជាពលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់អភិវឌ្ឍត្រីកោណនៃបីប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម ឡាវនិងបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយថា«កម្ពុជាកាត់ដីឱ្យវៀតណាមចំនួន៤ខេត្ត»ជាដើម។ វិធីសាស្ត្រនេះជាអ្វីដែលគេបានអនុវត្តក្នុងអតីតកាលនៃកម្ពុជា ហើយក៏បាននាំមកនូវវិនាសកម្មនិងសោកនាដកម្មដល់ជាតិនិងប្រជាជាតិខ្មែរ ហើយនៅពេលនេះ ក្រោមហេតុផលប្រហាក់ប្រហែល ក្រុមជនក្បត់ជាតិបានព្យាយាមញុះញង់បំបែកបំបាក់ជាតិ និងនាំសង្គ្រាមឱ្យកម្ពុជាសាជាថ្មីក្រោមខ្សែញាក់របស់ចៅហ្វាយនាយបរទេសពួកគេ។ តាមពិត ការញុះញង់ បង្កើតព្រឹត្តិការណ៍នានារួមទាំងការតវ៉ានៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី១១នេះ និងនៅតំបន់ផ្សេងទៀតជាការដឹកនាំរៀបចំឡើងដោយទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់ សម រង្ស៊ី ហើយការបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺដើម្បីប្រើជាសេសញុះញង់ពលរដ្ឋដើម្បីផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតស្របច្បាប់។ ដូច្នេះការរៀបចំឱ្យមានកាតតវ៉ានានានៅតាមប្រទេសនានាគឺដើម្បីទាញសតិអារម្មណ៍និងញុះញង់ពលរដ្ឋខែ្មរ…

ភ្នំពេញ៖ រហូតមកដល់ពេលនេះ, តាមរយៈភស្តុតាងនិងការវាយតម្លៃគ្រប់ជ្រុងជ្រោយបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ក្រុមប្រឆាំងក្បត់ជាតិដែលដឹកនាំដោយទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់ រួមនឹងបរិវារនៅក្រៅប្រទេស និងវិទ្យុបរទេសជាខេមរភាសា បានបង្កើតការញុះញង់បញ្ហាព្រំដែន បញ្ហានៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ត្រីកោណកម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម (CLV) ដើម្បីដុតបញ្ឆេះកំហឹង ប្រឆាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស្របច្បាប់តាមរយៈបដិវត្តន៍ពណ៌ ស្របពេលដែល សម រង្ស៊ី ប្រកាសបង្កើតរដ្ឋាភិបាលខុសច្បាប់នៅក្រៅប្រទេស និងបានគំរាមកំហែងវិលត្រឡប់មកដឹកនាំផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ដូចអ្វីដែលពួកគេធ្លាប់បានគំរាមកំហែង និងធ្វើជាបន្តបន្ទាប់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទល្មើស «ឧបឃាត»រួចទៅហើយ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ក្រុមជ្រុលនិយមមួយក្តាប់តូចនៅក្រៅប្រទេសបានធ្វើសកម្មភាពទាំងងងើល បំភ័ន្តសាធារណមតិ និងអូសទាញបុគ្គលមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសដែលមិនបានពិចារណាវែងឆ្ងាយចូលរួមសកម្មភាពខុសច្បាប់ ដែលអាចប្រឈមចំពោះមុខច្បាប់។ ការញុះញង់ បញ្ឆេះកំហឹងជាតិសាសន៍ និងគំនិតជ្រុលនិយ បំភ្លៃ បំផ្លើស បំភ័ន្ត និងបំភ័យពលរដ្ឋនៅក្នុងស្រុកអំពីការបាត់បង់ទឹកដី៤ខេត្ត រួមមានខេត្តក្រចេះ មណ្ឌលគីរី រតនគិរី ស្ទឹងត្រែង ទៅវៀតណាមជាអ្វីដែលពួកក្បត់ជាតិបានបង្កើតឡើង។ ពួកគេបានបំភ្លៃការពិតនិងបំភ័ន្តពលរដ្ឋខុសពីអ្វីដែលបានកើតឡើងពិតប្រាកដ ហើយអ្នកដែលបំភ្លៃនោះ មិនដែលបានចុះទៅកាន់តំបន់ព្រំដែនផ្ទាល់ផង ហើយការពិតនៅតែជាការពិតខ្មែរនៅតែរក្សាបាននូវបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន។ រយៈពេល២៥ឆ្នាំមកនេះនិងបន្តទៅអនាគត, កម្ពុជារក្សាបាននូវបូរណភាពទឹកដី, មាការបោះបង្គោលកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនយ៉ាងច្បាស់លាស់រវាងប្រទេសទាំង៣, បានកសាងនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ខ្វាត់ខ្វែង, មានការអភិវឌ្ឍនៅនឹងកន្លែង, ពលរដ្ឋខ្មែរកាន់តែមានចំនួនច្រើនទៅរស់នៅនិងបានប្រកបរបបចិញ្ចឹមជីវិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ហើយការចេញចូលរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំង៣ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងហ្មត់ចត់ដោយរនាំងច្បាប់។ ទាំងសម្តេចតេជោ…

ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយមដឹកនាំដោយជនក្បត់ជាតិ ៣ ជំនាន់ សម រង្ស៊ី និងក្រុមជនបរទេសជ្រុលនិយមជ្រកក្រោមអង្គការអន្តរជាតិ ឬអ្នកស្រាវជ្រាវនិងអ្នកកាសែតស៊ីឈ្នួលមួយចំនួនបន្តរាំខុសចង្វាក់ភ្លេង និងចេញភ្លាវ បែកឆ្វេង ខុសគេតែឯងដោយព្យាយាមទាញទម្លាក់តម្លៃប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា តាមរយៈការលាបពណ៌ខុសពីការពិតថា«ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាក្លែងក្លាយ»និងស្រែកបំភ្លៃខុសពីការពិតថា«កម្ពុជាមានវិបត្តិនយោបាយ»។ នេះគ្រាន់តែជាការយល់សប្តិ៍កណ្តាលថ្ងៃត្រង់ និងជាការស្រមើស្រម៉ៃក្នុងក្តីអស់សង្ឃឹម។ ពលរដ្ឋខ្មែរនិងពិភពលោកបានមើលឃើញច្បាស់ថា កម្ពុជាគ្មានវិបត្តិនយោបាយឡើយក្រោយការបោះឆ្នោត ព្រោះក្រោយការបោះឆ្នោត អ្វីៗដំណើរការជាប្រក្រតី ពលរដ្ឋមានការរីករាយសប្បាយចិត្តដោយសារតែស្ថិរភាពនយោបាយពេញលេញ ការបង្កើតរដ្ឋសភា និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីគ្មានអ្វីជាឧបសគ្គ ឬមានវិបត្តិឡើយ។ ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាមិនមែនជាការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយឡើយ តែជាការបោះឆ្នោតប្រកបដោយប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌និងតម្លាភាពពិតប្រាកដដែលពលរដ្ឋទាំងអស់មានមោទកភាពដែលកម្ពុជាអាចធ្វើបាន។ ធម្មានុរូបភាពនៃដំណើរប្រជាធិបតេយ្យនិងខាងនយោបាយត្រូវបានធានាជាមួយអត្រានៃការចូលរួមបោះឆ្នោតដ៏ខ្ពស់របស់ពលរដ្ឋចំនួន ៨៤,៥៨%។ រហូតមកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាគ្មានវិបត្តិនយោបាយអ្វីទាំងអស់ ប៉ុន្តែមានតែអ្នកនយោបាយក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយមទេដែលមានវិបត្តិ។ វិបត្តិដោយសារតែពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានលែងជឿការញុះញង់របស់ខ្លួន, ក្រុមប្រឆាំងមានវិបត្តិព្រោះសកម្មជននយោបាយរបស់ខ្លួនមួយចំនួនដែលជឿការញុះញង់ពីក្រៅប្រទេសត្រូវបានប្រឈមនឹងមុខច្បាប់ដោយសារការបំពានច្បាប់, ក្រុមអ្នកនយោបាយប្រឆាំងមានវិបត្តិដោយសារតែបាត់បង់កម្លាំងគាំទ្រ និងមិនអាចធ្វើនយោបាយប្រមូលស្រោមសំបុត្របានទៀត ហើយក្រុមអ្នកនយោបាយប្រឆាំងក៏កំពុងមានវិបត្តិព្រោះ ជនក្បត់ជាតិ ៣ ជំនាន់ សម រង្ស៊ី ដែលជាទណ្ឌិតត្រូវបានគេរកឃើញថាមានការជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីគណបក្សភ្លើងទៀនអនុវត្តផែនការញុះញង់ពលរដ្ឋបំផ្លាញសន្លឹកឆ្នោតចោល និងរៀបចំផែនការឧបឃាតផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ និងមិនដឹងថាតើវាសនានៃគណបក្សភ្លើងទៀននឹងក្លាយជាយ៉ាងណាប្រសិនបើមេបក្សស្រមោល សម រង្ស៊ី បន្តពុលទឹកមាត់និងតែងប្រើប្រាស់បក្សភ្លើងទៀនដើម្បីធ្វើ សកម្មភាពជាចំហប្រឆាំងនឹងច្បាប់នៅកម្ពុជា អុកឡុកសុខសន្តិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ពលរដ្ឋខ្មែរជាង ៨,២លាននាក់ដែលចេញទៅបោះឆ្នោតគឺជាសាក្សីរស់នៃដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យដ៏រស់រវើកនៅកម្ពុជា។ ទោះបីជាក្រមប្រឆាំងខំប្រឹងលាបពណ៌ថាជាការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ តែវាពិតជាគ្មានន័យអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្មែរបែរជាសើចចំអកឱ្យក្រុមជនក្បត់ជាតិទៅវិញ…

ទោះបីជាផែនការទុច្ចរិតក្បត់ជាតិរបស់ពួកគេត្រូវបានបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស់ជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែក្រុមជនសាងគ្រោះឱ្យជាតិនិងចៅហ្វាយនាយបរទេសពួកគេនៅតែបន្តចិញ្ចឹមចិត្តនិងធ្វើមុខក្រាស់តាមបំផ្លាញសន្តិភាពនិងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជាតាមល្បិចកលនិងផែនការផ្សេងៗដោយមិនទុកឱ្យជាតិនិងប្រជាជនកម្ពុជារស់ដោយភាពសុខសាន្តនិងការរីកចម្រើនឡើយ។ បន្ទាប់ពីបង្កើតក្រុមតេឡេក្រាមឈ្មោះ«សប្បាយ»ដើម្បីធ្វើយុទ្ធនាការគូសសន្លឹកចោលប្រឆាំងនឹងដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាបានបរាជ័យ ក្រុមជនក្បត់ជាតិ ៣ជំនាន់ដឹកនាំដោយទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី ក៏បានប្រែក្លាយក្រុមតេឡេក្រាមនោះទៅជាក្រុមនៃបដិវត្តន៍ពណ៌ទឹកក្រូចដែលធ្លាប់បានធ្វើនៅប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងបច្ចុប្បន្នកំពុងបង្កាត់ភ្លើងនៅប្រទេសថៃ ដើម្បីបន្តយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងការបង្កើតរដ្ឋសភា និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតនិងជាពិសេសប្រឆាំងនឹងការបន្តវេនរបស់យុវជនជំនាន់ក្រោយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងការដឹកនាំ ថែរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេស។ អ្នកនយោបាយចាញ់ចាស់វស្សានិងជាជនក្បត់ជាតិតជំនាន់ សម រង្ស៊ី ត្រូវបានពលរដ្ឋខ្មែរបកស្បែកមុខនិងស្គាល់ច្បាស់ថាជាអ្នកញុះញង់អាជីព គ្មានតម្លៃអ្វីមកលូកលាន់ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋសភានិងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីសម្រាប់អាណត្តិទី៧នេះឡើយ ព្រោះពលរដ្ឋខ្មែរបានបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យជូនដល់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដើម្បីបន្តដឹកនាំប្រទេស។ ពលរដ្ឋចំនួន ៨,៣លាននាក់ ស្មើនឹង ៨៤,៥៨% ដែលបានចេញទៅបោះឆ្នោត និងក្នុងនោះគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានសំឡេងគាំទ្រជាង ៦,៣លានសំឡេងស្មើនឹងជាង ៨២% នៃសំឡេងឆ្នោតបានការសរុប ជាសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យដ៏កងរំពងក្នុងការគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដឹកនាំប្រទេសបន្តទៀត។ ម្យ៉ាងទៀត យុទ្ធនាការបំផ្លាញការបោះឆ្នោតតាមរយៈការគូសសន្លឹកឆ្នោតចោលរបស់ក្រុមប្រឆាំងក៏បានបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាសព្រោះសន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ មានចំនួនតិចតួចបំផុតមិនស្មើនឹងសន្លឹកឆ្នោតមិនបានការនាឆ្នាំ២០១៨ ឡើយ។ ការគាំទ្ររបស់ពលរដ្ឋជាង ៦,៣លាននាក់ដលគណបក្សប្រជាជនជាសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចបដិសេធបានឡើយ និងត្រូវតែគោរពមតិភាគច្រើននេះ។ជាមួយអត្រានៃការចេញទៅបោះឆ្នោតដ៏ច្រើននេះ ធម្មានុរូបភាពនៃដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ និងខាងនយោបាយ ត្រូវបានធានាទាំងស្រុង។ កាលពីថ្ងៃម្សិលនៅនៅក្លឹបអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានបរទេសមានស្នាក់ការណ៍នៅប្រទេសថៃ បានរៀបចំវេទិកាឡាំប៉ាមួយដែលរៀបចំដោយក្រុមជនបរទេសដែលតែងតែនៅពីក្រោយខ្នងក្រុមប្រឆាំង បានវាយតម្លៃទាបចំពោះឆន្ទៈបោះឆ្នោតប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានិងបំភ្លៃខុសពីការពិតអំពីដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ ដែលនេះស្មើនឹងការបន្ទាបបន្ថោកកិត្តិយសខ្លួនឯង។ ការឡាំប៉ា និងបង្កើតយុទ្ធនាការបំផ្លាញប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ជាការធ្វើនយោបាយបំផ្លាញខ្មែររបស់ក្រុមជនក្បត់ជាតិដែលមានបរទេសនៅពីក្រោយ ដែលជាម្ចាស់នៃបក្សភ្លើងទៀន។ បក្សភ្លើងទៀនរបស់ខ្លួនមិនបានចូលរួម ប្រកួតប្រជែងដោយសារតែមានកំហុសផ្នែកច្បាប់ខ្វះលិខិតបញ្ជាក់នីត្យានុកូលកម្មស្របតាមនីតិវិធីច្បាប់ ហើយការដែលមិនបានចូលរួការបោះឆ្នោត ជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ ឆ្នាំ២០២៣ ក៏ជាមូលហេតុទាក់ទងនឹងផែនការទុច្ចរិតរបស់ទណ្ឌិតក្បត់ជាតិ ៣ ជំនាន់…

ភ្នំពេញ៖ ខ្មោចស្រុកឱ្យដៃ ទើបខ្មោចព្រៃហ៊ានធ្វើ! ដើម្បីអនុវត្តផែនការទុច្ចរិតប្រឆាំងនឹងកម្ពុជា រដ្ឋបរទេសមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយម និងជួលអង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុកបំពេញការងារតាមផែនការនិងការចង់បានរបស់ខ្លួន។ ផែនការនិងការចង់បានរបស់រដ្ឋបរទេសគឺ ការលាបពណ៌លើដំណើរការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាថាមិនសេរី មិនយុត្តិធម៌ មិនត្រឹមត្រូវ គ្មានតម្លាភាព និងក្រោមបរិយាកាសគំរាមកំហែងដើម្បី ជាលេសឱ្យពួកគេចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្សេងៗដើម្បីវាយប្រហារលើកម្ពុជា និងដើម្បីរកការគាំទ្រដើម្បីពួកគេមានមូលដ្ឋានរៀបចំច្បាប់ឬ សេចក្តីសម្រេចដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា។ នេះគឺជាល្បិចកលដ៏ថោកទាបបំផុតមួយដែលរដ្ឋបរទេសព្យាយាមលូកកកូរកកាយផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាក្រោម លេសនៃសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ។ យោងតាមព័ត៌មានសម្ងាត់ដែលបែកធ្លាយពីក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល, មន្ត្រីរបស់អង្គការវិទ្យាស្ថានសាធារណរដ្ឋអន្តរជាតិ (IRI) និងមន្ត្រីអង្គការវិទ្យាស្ថានជាតិប្រជាធិបតេយ្យ (NDI) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំសម្ងាត់ជាមួយសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុករួមមានអង្គការអាដហុក Adhoc, អង្គការសង់ត្រាល់របស់ មឿន តុលា, អង្គការខុមហ្វ្រែលជាដើមក្នុងគោលបំណងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្របន្ថែមដល់អង្គការទាំងនេះក្នុងការអុកឡុកការបោះឆ្នោត ដោយពួកគេបានរៀបចំដាក់អ្នកសង្កេតការណ៍នៅតាមការិល័យបោះឆ្នោតនានា និងរៀបចំសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួចឱ្យហើយ និយាយអាក្រក់ពីការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា។ ពួកគេមិនបានឱ្យតម្លៃលើការរៀបចំដោយរលូននិងត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់របស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើយ ហើយក៏បានបន្ទាបបន្ថោកសិទ្ធិសេរីភាពនៃការសម្តែងមតិរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា និងដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏រស់រវើករបស់កម្ពុជាដែលអត្រានៃការចេញទៅបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមានច្រើនលើសលុបរហូតដល់ ៨៤,៥៨% ដែលជាចំនួនដ៏ច្រើនក្នុងដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ ក្នុងនោះអង្គការខុមហ្វ្រែលរបស់ គល់ បញ្ញា ដែលទទួលការគាំទ្រលុយពីអង្គការបណ្តាញអាស៊ីដើម្បីបោះឆ្នោតសេរី (ANFREL) បានដាក់អ្នកសង្កេតការណ៍ជាង ៥០០០ នាក់ ចល័តតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតដើម្បីបង្គ្រប់កិច្ច និងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍តាមការរៀបចំនិងការចង់បាន របស់បរទេស។ ជាមួយគ្នានេះ អង្គការអន្តរជាតិ នានានៅក្រៅប្រទេសដូចជា CIVICUS monitor, Human…

ភ្នំពេញ៖ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បានប្រព្រឹត្តទៅក្រោមបរិយាកាសអហិង្សា ស្ងប់ស្ងាត់ និងមានភាពត្រឹមត្រូវ តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌ អាចទទួលយកបាន។ ពលរដ្ឋជាង ៨,២ លាននាក់ស្មើ ៨៤,៥៨% បានចេញទៅបោះឆ្នោតបំពេញកាតព្វកិច្ចជាពលរដ្ឋល្អដែលអត្រានៃការចូលរួមដ៏ខ្ពស់នេះជាការបង្ហាញពីដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យដ៏រស់រវើកនៅកម្ពុជា។ នេះគឺជាការកត់សម្គាល់ជារួមរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិជិត ១០ ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះមកសង្កេតការណ៍ដោយផ្ទាល់លើដំណើរការបោះឆ្នោត។ ចំណែកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានបង្ហាញនូវស្នាមញញឹម និងគ្មានភាពភ័យខ្លាចក្នុងការបញ្ចេញមតិតាមរយៈការបោះឆ្នោតនិងគូសសន្លឹកឆ្នោតរបស់ខ្លួនជូនដល់គណបក្សដែលពួកគាត់ស្រឡាញ់ ពេញចិត្តនិងជឿជាក់។ នេះគឺជាការពិតដែលកើតជាក់ស្តែងនៅលើទឹកដីកម្ពុជា ប៉ុន្តែបណ្តារដ្ឋបរទេស និងអង្គការអន្តរជាតិមួយចំនួនដែលមាននិន្នាការគាំទ្រនិងឧបត្ថម្ភក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយម មិនបានបញ្ជូនអ្នកសង្កេតការណ៍មកផងនោះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលបានរៀបចំទុកជាមុនរបស់ខ្លួន ធ្វើដូចមែនទែន និងធ្វើដូចខ្លួនមានអ្នកសង្កេតការណ៍នៅលើទីវាលអ៊ីចឹង។ ពួកគេធ្វើសោកនាដកម្មលើដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាដោយទុច្ចរិតបំផុត ដោយធ្វើជាមើលមិនឃើញនូវភាពត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌និងតម្លាភាពនៃដំណើរការនីតិវិធីបោះឆ្នោតដែលមានភាពល្អប្រសើរនៅកម្ពុជាឡើយ បែរជាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍លាបពណ៌បែបអវិជ្ជមានលើដំណើរការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាតាមរបៀបវារៈដែលបានរៀបចំទុក និងបង្កឱកាសគាំទ្រក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយម ក្រឡុកស្ថានការណ៍ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមខ្លួនលូកដៃចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា។ ពួកគេមិនបានគោរពឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាង ៨,២លាននាក់ ដែលចេញទៅបោះឆ្នោតឡើយ និងមិនបានផ្តល់តម្លៃលើភាពចាស់ទុំនយោបាយរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរទេ និងជម្រើសប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំខ្លួនឡើយ។ ដោយមិនខ្វល់នឹងអ្វីទាំងអស់ ពួកគេបានអនុវត្តនូវផែនការរបស់ខ្លួនដោយរៀបចំសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទុកជាមុនដើម្បីលើកឡើងនូវទំនាស់ដែលពួកគេចិញ្ចឹមទុក៖ ទី១-ទាមទារឱ្យដោះលែងជនក្បត់ជាតិ កឹម សុខា។ ទី២-គាំទ្រគណបក្សមួយដែលមានកំហុសផ្នែកផ្លូវច្បាប់ មិនមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតតាមនីតិវិធីច្បាប់ដោយនិយាយថាការបោះឆ្នោតមិនប្រជាធិបតេយ្យ មិនសេរី និងត្រឹមត្រូវដោយសារតែគ្មានវត្តមានបក្សប្រឆាំង ភ្លើងទៀនដែលមានជនក្បត់ជាតិ សម រង្ស៊ី ដឹកនាំពីក្រោយខ្នង និងទី៣-បន្ទាប់តម្លៃនៃសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានបង្ហាញតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតរបស់ខ្លួន។ ឆន្ទៈពលរដ្ឋ…