សៀមិន៖ នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (ក.អ.ក.) បានអញ្ជើញចូលរួមជាសក្ខីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុង ពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងហិរញ្ញប្បទានមានតម្លៃជិត ១ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក រវាងធនាគារ China Exim Bank និង ក្រុមហ៊ុនហ្វូណនតេជោ ខូសថល-អ៊ីនឡេន វ័រធើវេយ ឯ.ក (Funan Techo Coastal-Inland Waterways Company) សម្រាប់គម្រោងគ្រប់គ្រងធនធានទឹកចម្រុះហ្វូណនតេជោ។ ពិធីដ៏មានសារសំខាន់ និងជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហប្រតិបត្តិការវិនិយោគអន្តរជាតិ ក្រោមប្រធានបទ «ប្រាជ្ញាសកល, ការពង្រឹងកម្លាំងរួមគ្នាលើការវិនិយោគអន្តរជាតិ និងការផ្លាស់ប្តូរកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ» (Global Wisdom, Mutual Empowerment: International Investment & Cooperation Exchange) ដោយមានវត្តមានចូលរួមពី តំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ, តំណាងក្រុមហ៊ុនហ្វូណនតេជោ ខូសថល-អ៊ីនឡេន វ័រធើវេយ ឯ.ក ព្រមទាំងឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់ដឹកនាំធុរកិច្ចអន្តរជាតិជាច្រើនរូប។ តាមរយៈវេទិកានេះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី…

កម្ពុជា បានអះអាងជាថ្មីពីសារៈសំខាន់នៃការគោរពធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយចាត់ទុកថា គោលការណ៍ទាំងនេះ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការកសាងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ។ ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៦៣ នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ នាថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត កែ សុវណ្ណ តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជា ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ​បានថ្លែងថា ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ត្រូវតែជាមគ្គុទ្ទេសក៍តម្រង់ទិសសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិប្រកបដោយប្រជាធិបតេយ្យ និងសមធម៌។ ឯកឧត្តមលើកឡើងថា ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ ត្រូវផ្អែកលើសមភាពអធិបតេយ្យ បូរណភាពដែនដី ការមិនប្រើប្រាស់កម្លាំង និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី  មិនមែនផ្អែកលើភាពខុសគ្នាផ្នែកយោធា នយោបាយ ឬសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ។ ឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា យន្តការសន្តិវិធីត្រូវតែបន្តជាមូលដ្ឋានក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ។ កិច្ចសន្ទនា និងការចរចាមានភាពចាំបាច់។ ការសម្រុះសម្រួល ការផ្សះផ្សា ការប្រើប្រាស់យន្តការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី​ គួរយកមកអនុវត្តក្នុងពេលសមស្រប។ សម្រាប់កម្ពុជា ការស្វែងរកការប្រើប្រាស់យន្តការទាំងនេះ មិនគួរចាត់ទុកជាការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ឬជាការបង្កើនកំដៅជម្លោះនោះទេ ប៉ុន្តែជាមធ្យោបាយស្របច្បាប់ និងប្រកបដោយស្ថាបនា ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យមានតានតឹងបន្ថែមទៀត និងរួមចំណែកដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយមួយ ប្រកបដោយភាពយុត្តិធម៌ និងយូរអង្វែង។​​ក្រៅពីនេះ តំណាងកម្ពុជាក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការគោរពកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិទាំងនេះ មានផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ព្រោះជារឿយៗ ប្រជាពលរដ្ឋស៊ីវិលគឺជាអ្នករងផលប៉ះពាល់មុនគេ នៅពេលវិវាទកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងឈានទៅរកជម្លោះ៕

នាយឧត្តមសេនីយ៍ វង្ស ពិសេន អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានបញ្ជាក់អំពីការបន្តធ្វើកំ​ណែទម្រង់វិស័យការពារជាតិ ពិសេសការងារហ្វឹកហ្វឺនដែលជាស្នូលនៃការកសាងកងទ័ពឲ្យរឹងមាំ។ មេទ័ពកម្ពុជាលើកឡើងពី​កិច្ចការអាទិភាពចំនួន ៣ គឺ ទំនើបកម្មរចនាសម្ព័ន្ធ, ទំនើបកម្មគ្រឿងបំពាក់ និងទំ​នើបកម្មការងារហ្វឹកហ្វឺន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការវិវឌ្ឍនៃយុទ្ធវិធី និងបច្ចេកវិទ្យាសង្គ្រាមសម័យទំនើប។ ការបញ្ជាក់នេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងឱកាសដែលនាយឧត្តមសេនីយ៍អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបិទវគ្គវិក្រឹតការបញ្ជាការសេនាធិការវិស្វកម្មជំនាន់ទី៥ និងបើកវគ្គហ្វឹកហ្វឺនជំនាញវិស្វកម្មចំនួន៥វគ្គ ឆ្នាំ២០២៦-២០២៧ នៅវិទ្យាស្ថានវិស្វកម្មមរតកតេជោ-ធិបតី នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានកោតសរសើរចំពោះកិច្ចខិតខំ និងការសហការរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំកងវិស្វកម្ម និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធដែលបានធ្វើឱ្យការហ្វឹកហ្វឺនប្រព្រឹត្តទៅតាមផែនការ និងរួមចំណែកដល់បុព្វហេតុការពារជាតិ។ នាយឧត្តមសេនីយ៍ វង្ស ពិសេន ក៏បានលើកសរសើរពីសាមគ្គីភាព ឯកភាពផ្ទៃក្នុង សមត្ថភាព និងការគោរពប្រ​តិបត្តិតាមបទបញ្ជារបស់កងវិស្វកម្ម ក្នុងការចូលរួមបោះបង្គោលព្រំដែន និងកសាងបណ្តាញផ្លូវក្រវ៉ាត់ព្រំដែនដើម្បីរួមចំណែកកសាងព្រំដែនឱ្យក្លាយជាតំបន់សន្តិភាព មិត្តភាព សហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ​។ ឯកឧត្តមបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមខ្សែក្រវ៉ាត់ព្រំដែនមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងយោធា ព្រមទាំងបង្កលក្ខណៈឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទៅរស់នៅតាមតំបន់ព្រំដែនកាន់តែច្រើន និងរួមចំណែកពង្រឹងខឿនការពារជាតិរបស់ប្រជាជនផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម ក៏បានណែនាំឱ្យបន្តលើកកម្ពស់គុណភាពហ្វឹកហ្វឺន អភិវឌ្ឍសាលា និងទីលានហ្វឹកហាត់ ពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាចារ្យ និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពកម្មវិធី ឯកសារហ្វឹកហ្វឺន ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសជាមិត្ត ដើម្បីអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទឱ្យកាន់​តែទំនើប និងមានប្រសិទ្ធភាព៕ សេង បារាំង…

លោកជំទាវ ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ត្រូវបានទស្សនាវដ្តីហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ Global Finance ផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ A- ប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាចំណាត់ថ្នាក់កម្រិតខ្ពស់ និងជាការទទួលស្គាល់ ៣ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការដឹកនាំធនាគារកណ្តាលរបស់លោកជំទាវ។ ការវាយតម្លៃនេះ ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងអតិផរណា ការសម្រេចគោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ស្ថិរភាពរូបិយប័ណ្ណ ការគ្រប់គ្រងអត្រាការប្រាក់ និងឯករាជ្យភាពរបស់ធនាគារកណ្ដាល។ មានតែឥស្សរជនដែលត្រូវបានផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ A-, A, និង A+ ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបាន Global Finance រាយនាមក្នុងបញ្ជីចំណាត់ថ្នាក់កិត្តិយសនេះ។ សម្រាប់កម្ពុជា លោកជំទាវ ជា សិរី ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះក្នុងក្រុមទេសាភិបាលធនាគារ ដែលទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ A- នៅឆ្នាំ ២០២៦នេះ រួមជាមួយទេសាភិបាលមកពីប្រទេស និងសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន ដូចជា អាល់បានី អាហ្សង់ទីន សាធារណរដ្ឋឆេក សាធារណរដ្ឋដូមីនីកែន ហ្វីលីពីន តៃវ៉ាន់ ស្វីស និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ជាដើម។ លោកជំទាវ ជា សេរី បានសម្តែងក្តីត្រេកអរចំពោះការទទួលស្គាល់នេះ ហើយក៏បានកោតសរសើរដល់ក្រុមការងារដ៏អស្ចារ្យនៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដែលលោកជំទាវបញ្ជាក់ថា បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីរួមគ្នាធ្វើកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យ ដើម្បីជាតិ…

ក្រុមបេសកកម្មអន្តរជាតិមកពីអង្គការ UNESCO និង ក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិស្តីពីប្រាសាទ និងរមណីយដ្ឋាន(ICOMOS) ដឹកនាំដោយលោកស្រី Mechtild Rössler និងលោកសាស្ត្រាចារ្យ Pierre Smars បានចុះបំពេញបេសកកម្មផ្ទាល់នៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលបានរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយភាគីថៃក្នុងជម្លោះព្រំដែននៅឆ្នាំ២០២៥។  បេសកកម្មវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់លើសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក​​នៃប្រាសាទព្រះវិហារ ធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី០១ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦កន្លងទៅ ដើម្បីកំណត់វិធានការការពារបន្ទាន់ និងការអភិរក្ស​តំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាពិសេសតម្រូវការជំនួយអន្តរជាតិសម្រាប់គាំទ្រដល់ការស្តារប្រាសាទព្រះវិហារឡើងវិញ។ របាយការណ៍បានបង្ហាញថា ជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ទាំងពីរលើកកាលពីខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បាន​បណ្តាលឱ្យខូចខាត​តំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ សរុបចំនួន ​៥៦២កន្លែង បណ្តាលមកពីការបាញ់ប្លោងកាំភ្លើងធំ និងការទម្លាក់គ្រាប់របស់យោធាថៃពីលើអាកាសដោយយន្តហោះ F-16។ ក្នុងរបាយការណ៍បានលើកឡើងថា ទោះបីជាស្ថានភាពជម្លោះបានស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែស្ថានភាពនៅតែមានភាពផុយស្រួយ ដែលទាមទារឱ្យមានការចរចាពហុភាគី​ដើម្បីធានាថា​នឹងមិនមានសកម្មភាពនៃអរិយភាពបន្ថែមទៀត ហើយការបោសសម្អាតគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះទាមទារឱ្យមានការដោះស្រាយជាបន្ទាន់​។​ ជាមួយគ្នានេះ អង្គការ UNESCO និង ក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិស្តីពីប្រាសាទ និងរមណីយដ្ឋាន (ICOMOS) បានវាយតម្លៃថា ប្រាសាទព្រះវិហារ គឺស្ថិតក្រោមកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលទាមទារឱ្យមានការប្រតិបត្តិការគាំទ្រដល់ការអភិរក្សដ៏សំខាន់ជាបន្ទាន់។ ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលដូនតាខ្មែរបានសាងសង់ឡើងនៅលើកំពូលភ្នំដងរែក​ ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយយូណេស្កូ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដាឆ្នាំ ២០០៨៕ សៅ សុខអេង

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងភាគីពាក់ព័ន្ធ បានចាប់ផ្ដើមបើកកិច្ចប្រជុំលើកទី១ ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីដំឡូងមី ដំណាក់កាលទី២ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍវិស័យដំឡូងមី​នៅកម្ពុជា។ យោងតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ការរៀបចំសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិនេះទទួលបានជំនួយបច្ចេកទេសពីកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា។ កិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនេះ ដឹកនាំដោយឯកឧត្តម អ៊ុំ កុសល អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងមានការចូលរួមពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍​នានា ដូចជា UNDP, FAO​ និង UNIDO ជាដើម។ សូមរំលឹកថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ បានដាក់ឱ្យអនុវត្តគោល​នយោបាយជាតិស្តីពីដំឡូងមី ឆ្នាំ២០២០-២០២៥ ក្នុង​គោល​បំណង​ពង្រឹង ​និង​អភិវឌ្ឍខ្សែច្រវាក់តម្លៃដំឡូងមីកម្ពុជា។ ឯកឧត្តម វ៉ា រុតសាន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បញ្ជាក់ថា គោលនយោបាយជាតិស្តីពីដំឡូងមី ខាងលើនេះ បានជំរុញឲ្យការនាំចេញដំឡូងមីសើមរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ​បានជាង ១៥លានតោន នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ វៀតណាម គឺជាទីផ្សារនាំចូលដំឡូងមីស្រស់ធំជាងគេរបស់កម្ពុជា។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ កម្ពុជា បាននាំចេញដំឡូងមីស្រស់ប្រមាណ ៤លានតោនទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម ហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ប្រទេសវៀតណាម បានសន្យាថានឹងទិញដំឡូងមីស្រស់បន្ថែមពីកម្ពុជា ចំនួន ៩លានតោន។ ​ដោយឡែក គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ​២០២៦ ​កម្ពុជា ​រក​ចំណូល​បាន​ជាង​ ៣៧៦លានដុល្លារ ​ពីការនាំចេញដំឡូងមី ​គឺកើនឡើង ១៦…