ដោយ៖ លោក ប៉ាង រតនា (មន្រ្តីស្រាវជ្រាវនៃវិទ្យាស្ថានភាសាជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា) “បើខ្ញុំមិនពឹងចិន តើឱ្យខ្ញុំពឹងនរណា?”ជាឃ្លាប្រយោគដែលបានចាក់ដោតនៅក្នុងបេះដូងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យរំភើប និងភ្ញាក់គំនិតគិតសារជាថ្មី ចំពោះបេះដូងមហាសមុទ្ររបស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែនដែលបានប្រឹងប្រែងគិតគូរយកចិត្តទុកដាក់ដល់វាសនារបស់ប្រជាជនកម្ពុជាក៏ដូចជាអនាគតរបស់ប្រទេសជាតិ។ នេះជាការឆ្លើយតបទៅនឹងភាពមន្ទិលនិងការរិះគន់ដែលថា កម្ពុជាលម្អៀងឬពឹងពាក់ខ្លាំងទៅខាងចិន។ ដោយមិនបាច់គិតទៅដល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកនៃនយោបាយ ការទូតឬសេដ្ឋកិច្ច … បើយើងងាកមកគិតផ្អែកតាមចិត្តសាស្រ្តវិញ នោះមិនមានអ្វីគួរឱ្យឆ្ងល់នោះទេ គឺថាអ្នកណាល្អនឹងយើង រាប់អានយើង ជួយជ្រោមជ្រែងយើង … ក្នុងឱកាសដែលយើងកំពុងតែលំបាកលំបិនត្រូវការអ្នកចាប់ដៃងើបឈរឡើង គឺច្បាស់ណាស់ថាចិត្តរបស់យើងនឹងលំអៀង គោរពស្រឡាញ់អ្នកនោះដោយស្វ័យប្រវត្តិ នេះគឺជាទឹកចិត្តនិងមនោសញ្ចេតនារបស់បុគ្គលដ៏ប្រពៃប្រកបដោយសុទិដ្ឋិនិយម។ រូបមន្តនៃសេចក្ដីគោរពស្រឡាញ់ដ៏យូរអង្វែងគឺ ការឱ្យ និង ការទទួល ទៅវិញទៅមក។ ដូច្នេះការជួយជ្រោមជ្រែងផ្ដល់ជំនួយ​ផ្សេងៗលើគ្រប់វិស័យរបស់ចិន​មកឱ្យកម្ពុជាគឺជាការពិតដែលមិនអាចប្រកែកបាន ក្នុងការដែលកម្ពុជាត្រូវតែគោរពស្រឡាញ់រាប់អានចិនជាមិត្តដ៏ស្និទ្ធស្នាល ជាមិត្តដ៏យល់ចិត្ត ហើយឆ្លើយតបទៅវិញ​ដោយការគាំទ្រនូវគោលនយោបាយចិនតែមួយ​ឬនយោបាយឈ្នះឈ្នះរបស់មហាមិត្តចិន។ អ្វីដែលជាក្រឹតក្រមសត្យានុម័តនៃការសម្រេចចិត្តរឹតបន្តឹងចំណងមិត្តភាពដោយការទៅពឹងពាក់ចិននោះគឺ សម្ដេចបញ្ជាក់ថា“អ្នកណាហុចដៃមកគឺយើងខ្ញុំទទួលអ្នកផ្តល់ឱ្យយើងខ្ញុំ ខ្ញុំទទួល” អ្នកដែលឱ្យដ៏ពិតប្រាកដ ឱ្យដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌនោះគឺមហាមិត្តចិននេះឯង។ កន្លងមកជំនួយទាំងអស់នេះគឺបានជួយស្រោចស្រង់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលត្រូវបានងើបផុតពីសង្គ្រាមរុំារ៉ៃ ឱ្យមានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស លើគ្រប់វិស័យ និងអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជាបានបង្អួតមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិបានរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ ក្នុងឱកាសធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិនលើកដំបូង សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានជួបជាមួយ ឯកឧត្ដម ហ្សាង ហ្ស៊ីមីន…

កម្ពុជានឹងធ្វើការបោះឆ្នោតសាកល្បងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ឆ្នាំ២០២១ នាខែមិថុនា ខាងមុខនេះ ថាតើមកដល់ពេលនេះ ដំណើរការត្រៀមរៀបចំការបោះឆ្នោតសាកល្បង ក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ ទទួលបានលទ្ធផលយ៉ាងដូចម្តេចដែរហើយ? ៕

ប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លើកឡើងថា លោក សម រង្ស៊ី ក៏ធ្លាប់បានសុំទោស សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ចុះហេតុអ្វី បានជាក្រុមមន្រ្តី នៃអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ សុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ ឡើងវិញមិនបាន ដូច្នេះ គ្មានអ្វីចម្លែកទេ ៕