អូស្លូ៖ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធកាន់តែច្រើនបានកើតឡើងនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ពោលច្រើនជាងបណ្តាឆ្នាំផ្សេងៗទៀត ចាប់តាំងពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ នេះបើយោងតាមការសិក្សារបស់ប្រទេសន័រវេស ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃចន្ទ។ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអូស្លូ ហៅកាត់ថា (PRIO) បានឱ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំមុន មានជម្លោះចំនួន៥៩ករណី ដែលក្នុងនោះ ២៨ករណីស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក។ ប៉ុន្តែចំនួនប្រទេសដែលជួបប្រទះជម្លោះបានធ្លាក់ចុះពី៣៩ប្រទេសក្នុងឆ្នាំ ២០២២ មកត្រឹម៣៤ប្រទេស។ ចំនួនអ្នកស្លាប់នៅក្នុងការប្រយុទ្ធក៏បានធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាលផងដែរ មកនៅត្រឹម ១២២,០០០នាក់ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន នេះបើយោងតាមទិន្នន័យដែលប្រមូលបានដោយសាកលវិទ្យាល័យ Uppsala របស់ប្រទេសស៊ុយអែត អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការអន្តរជាតិនានា។ តួលេខនេះនៅតែជាចំនួនខ្ពស់បំផុតទីបី ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៩ ដោយសារតែការកើតមានសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន និងជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន។ ខណៈពេលដែលតួលេខអ្នកស្លាប់ក្នុងសមរភូមិបានថយចុះកាលពីឆ្នាំមុន ចំនួនដែលប្រមូលបានសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គឺជាចំនួនខ្ពស់បំផុត បើធៀបនឹង ៣០ឆ្នាំមុន។ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធសរុបចំនួន២៨ករណី ត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក បន្ទាប់មកអាស៊ីមាន១៧ករណី មជ្ឈិមបូព៌ាមាន១០ករណី អឺរ៉ុបមាន៣ករណី និងអាមេរិកមានមួយករណី។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន PRIO បាន ឲ្យ ដឹង ថា ការ កើន ឡើង នៃ ជម្លោះ…

បរទេស៖ ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសម៉ាឡាវី លោក Lazarus Chakwera កាលពីថ្ងៃអង្គារ បានប្រកាសពីការស្លាប់អនុប្រធានាធិបតី Saulos Chilima ជាមួយនឹងអ្នកដំណើរផ្សេងៗទៀត ក្នុងហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះ។ ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្លុកអាហ្រ្វិក រូបនេះ បានថ្លែងថា «ពុំមាននរណាម្នាក់ មានជីវិតនោះឡើយ ហើយវាគឺជាសោកនាដកម្មដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចជាទីបំផុត»។ ការប្រកាសនេះបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមអ្នករុករក បានរកឃើញបំណែកយន្តហោះ នៅក្នុងព្រៃអ័ព្ទ ពោលគឺបន្ទាប់ចំណាយពេលអស់ជាច្រើនម៉ោង ស្វែងរកយន្តហោះបាត់ចេញពីរ៉ាដា ដែលផ្ទុកលោកអនុប្រធានាធិបតី និង មនុស្សចំនួន៩នាក់ផ្សេងទៀត។ ក្នុងចំណោមមនុស្សលើយន្តហោះ ក៏រួមមានទាំង អតីតជំទាវទី១ របស់ប្រទេសម៉ាឡាវី គឺលោកស្រី Shanil Dzimbiri ទៀតផង។ យន្តហោះបានចេញដំណើរពីរដ្ឋធានី Lilongwe នៅម៉ោង ៩៖០០នាទីព្រឹកថ្ងៃចន្ទ។ ដំបូងឡើយ យន្ដហោះនេះគ្រោងនឹងចុះចត នៅឯអាកាសយានដ្ឋាន Mzuzu ប៉ុន្តែដោយសារកត្តាអាកាសធាតុមិនអំណោយផល អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍បានបញ្ជាឱ្យយន្តហោះវិលត្រឡប់មកចុះចតនៅកន្លែងផ្សេងវិញ៕ ប្រភពពី AFP ប្រែសម្រួល៖ សារ៉ាត

ក្រុមហ៊ុនធុរកិច្ចចាប់ផ្តើមថ្មី ឬ Start Up នៅអង់គ្លេស Spiralis Energy កំពុងស្វែងរកការអនុញ្ញាត ពីរដ្ឋាភិបាល ឱ្យសាកល្បង ម៉ាស៊ីនបង្កើតប្រភពថាមពល ដែលកែច្នៃពីទឹករលក នៅតំបន់ Alderney ភាគខាងជើងបំផុត នៃប្រជុំកោះអង់គ្លេស Channel Islands។ ប្រសិនបើជោគជ័យ ការសាកល្បងនេះអាចនាំឱ្យមានឱកាសចំណេញខាងសេដ្ឋកិច្ច និងជាប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ ឬថាមពលស្អាតជួយដល់បរិស្ថាន សម្រាប់តំបន់ Alderney ទាំងមូល។ គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយ និងហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំតំបន់ Alderney ហៅកាត់ PFC បានបញ្ជាក់ពីការគាំទ្ររបស់ខ្លួន ជាគោលការណ៍ សម្រាប់ការសាកល្បង ក្រោមគោលបំណងជំរុញថាមពលស្អាត ប៉ុន្តែបានស្នើសុំ ឲ្យមានការបង្ហាញលម្អិតបន្ថែម ពីក្រុមហ៊ុន Spiralis មុនពេលយល់ព្រម លើការសាកល្បង។ ប្រធាន PFC លោក Nigel Vooght បានចាត់ទុកថា នេះគឺឱកាសមួយក្នុងការប្រើប្រាស់ ធនធានទឹកជំនន់ សម្រាប់បង្កើតថាមពលពីទឹករលក។ Spiralis ក៏បានសហការ ជាមួយកំពង់ផែ នៅតំបន់ Alderney ដើម្បីសិក្សាពីការប្រើប្រាស់ទីតាំងដំឡើងម៉ាស៊ីន…

កាសែតថៃ The Nation បានចេញផ្សាយ នៅថ្ងៃអង្គារនេះ ដោយផ្អែកតាម ប្រភពពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាលច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងកើត ហៅកាត់ EEC ឲ្យដឹងថា បណ្តាញផ្លូវដែកល្បឿនលឿន តភ្ជាប់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិចំនួនបី រួមមាន ព្រលាន Don Mueang, Suvarnabhumi និង U-Tapao គ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមសាងសង់ ជាផ្លូវការ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ គម្រោងនេះត្រូវបានបង្ហាញឲ្យដឹង ក្នុងកិច្ចប្រជុំ ស្តីពីវឌ្ឍនភាពអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចំនួនបួនរបស់ EEC ដែលដឹកនាំដោយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ កាលពីថ្ងៃចន្ទ។ The Nation បានឲ្យដឹងដែរថា គម្រោងនេះ ធ្លាប់ត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ឯកភាព តាំងពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ ប៉ុន្តែទើបត្រូវអាជ្ញាធរផ្លូវដែកថៃ ហៅកាត់ SRT និងដៃគូឯកជនបានស្នើសុំពិនិត្យគម្រោងឡើងវិញ។ EEC បាននិយាយថា ផែនការសាងសង់ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបញ្ជូនទៅគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ នៅខែកក្កដា។ ក្រោយពេលទទួលបានការយល់ព្រម ភាគីដៃគូឯកជននឹងទទួលបានការជូនដំណឹង ដើម្បីបន្តសកម្មភាព។ ប៉ុន្តែការចេញផ្សាយចុងក្រោយរបស់ The Nation មិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃសរុប នៃការវិនិយោគ និងប្រវែងសរុប នៅឡើយទេ។ បើតាមផ្អែកប្រភពពីកាសែត…