សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសង្កត់ធ្ងន់លើគំរោងការណ៍កាត់បន្ថយ និងឈានបំបាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀន ដែលជាផ្នែកអទិភាពដ៏ធំមួយ ដាក់ចេញក្នុងវិធានការគន្លឹះ នៃគោលនយោបានបញ្ចកោណ។ បញ្ហាគ្រឿងញៀន គឺចំណោទមួយដែលតែងមានក្តីព្រួយបារម្ភពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ ខណៈតាមតំបន់ខ្លះត្រូវពលរដ្ឋរាយការណ៍ការជុំវិញការសេពគ្រឿងញៀន និងការជួញដូរគ្រឿងញៀន បើទោះបីជាមានការបង្ក្រាបពីសមត្ថកិច្ចអាជ្ញាធរក៏ដោយ។ ភូមិឃុំណាដែលមានបញ្ហាគ្រឿងញៀន ត្រូវគេកត់សម្គាល់ថា តែងក្លាយជាភូមិដែលគ្មានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខឡើយ។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងនៅថ្ងៃទី៣០តុលា ក្នុងពិធីមួយនាខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានថ្លែងថា ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងអាណ្ណត្តិទី៧ ដើម្បីបោសសំអាតគ្រឿងញៀនមានការតាំងចិត្តខ្ពស់បំផុត។ កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២២កន្លងមក បានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន ចំនួន ៦ពាន់ ៣៩០ករណី, រឹបអូសគ្រឿងញៀនបាន ១៤តោន និង៦១៩គីឡូក្រាមក្បៀស៤៦៧ក្រាម និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ចំនួន ១ម៉ឺន ៥ពាន់ ២នាក់ ក្នុងនោះរួមមានស្ត្រី ៩៥២នាក់។ ដោយឡែកក្នុងរយៈពេល៥ខែ ដើមឆ្នាំ២០២៣, កម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនចំនួន ៣ពាន់ ១៤៣ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យបានចំនួន ៧ពាន់ ៤៨០នាក់ ជាមួយនឹងការរឹបអូសគ្រឿងញៀនចំនួន ៨៣៨គីឡូក្រាម និង៧៧២ក្បៀស៦ក្រាម។

សកម្មជនគន្លឹះ នៃគណបក្សភ្លើងទៀនយ៉ាងហោចចំនួន ១២នាក់ បានចាកចេញពីគណបក្សរបស់ខ្លួន កាលពីសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។ សកម្មជនជនទាំង១២ ដែលរួមមានទាំងអ្នករស់នៅ ក្នុងនិងក្រៅប្រទេស បានប្រកាសបញ្ជាក់ការចាកចេញដោយខ្លួនឯងបង្ហោះតាមបណ្តាញសង្គម និងអ្នកចាកចេញទាំងនេះ បានស្នើសុំចូលរួមជីវភាពជាមួយនឹងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ សេចក្តីរាយការណ៍បានបង្ហាញថាក្នុងចំណោមសកម្មជនដែលបានចាកចេញពីគណបក្សភ្លើងទៀននោះ រួមមាន លោក ថន រិទ្ធី អតីតប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិប្រចាំទីក្រុង Worcester រដ្ឋម៉ាសាឈូសេត សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានបញ្ជាក់នូវការចាញ់ឧបាយកល គណបក្សប្រឆាំង ក្នុងនោះរួមមានទាំងការដើរប្រមូលថវិកា ដើម្បីឱ្យមេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន។ សកម្មជនផ្សេងទៀតដែលបានចាកចេញកាលពីសប្តាហ៍កន្លងមកនេះទៀត រួមមាន ប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សភ្លើងទៀនខេត្តបន្ទាយមានជ័យ, ប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សភ្លើងទៀនខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សភ្លើង ទៀនខេត្តកំពង់ស្ពឺផងដែរ។ ប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនខេត្តកំពង់ស្ពឺលោក ទី ប៊ុនថេង បាន បរិហាកេរ្តិ៍អំពើបក្ខពួកនិយមគណបក្សភ្លើងទៀនយ៉ាងនេះ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា សម្តេចនឹងទទួលយកសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងគ្រប់និន្នាការទាំងអស់ ដែលស្នើសុំចូលរួមធ្វើជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លើកលែងតែមេខ្លោងទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី។

ក្រុមកីឡាករប្រណាំងទូកនាគកម្ពុជា បានឈ្នះមេដាយមាសលើកដំបូង ពីព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិលើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងសារ៉ាវ៉ាក់ Sarawak ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានប្រទេស និងតំបន់ចំនួន១៨ បានចូលរួមប្រកួត។ អគ្គហិរញ្ញិកសហព័ន្ធកីឡាទូកកានូ និងរ៉ូអ៊ីងកម្ពុជា កញ្ញា មាស តឿ បានថ្លែងថា នេះជាលើកដំបូងហើយ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាទូកនាគអន្តរជាតិកម្ពុជា ដែលទទួលបានមេដាយមាស ខណៈការប្រកួតបានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៦ រហូតដល់ថ្ងៃ ទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ មេដាយមាស១គ្រឿងដែលកម្ពុជាទទួលបាននេះ គឺធ្វើលើវិញ្ញសាប្រណាំងចម្ងាយ ៣០០ម៉ែត្រ នៃទូកបុរសចំណុះ ១២នាក់។ ប្រទេស និងតំបន់ទាំង១៨ ដែលបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតកីឡាទូកនាគអន្តរជាតិរួមមាន ម៉ាឡេស៊ី, មីយ៉ាន់ម៉ា, កាតា, អេស្ប៉ាញ, ហុងកុង, ចិន, ឥណ្ឌូណេស៊ី, ព្រុយណេ, កោះតៃវ៉ាន់, រុស្ស៊ី, ចក្រភពអង់គ្លេស, អូស្ត្រាលី, សហរដ្ឋអាមេរិក, ហ្វីលីពីន, ថៃ,អៀរឡង់, ជប៉ុន និងកម្ពុជា។

ខេត្តកំពង់ស្ពឺត្រូវបានប្រកាសជាខេត្តអស់មីនទី១៣ របស់កម្ពុជា ក្នុងពិធីថ្ងៃទី៣០ តុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងអតីតកាលសង្គ្រាមស៊ីវិល គឺជាខេត្តដែលធ្លាប់មានគ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះរាយប៉ាយជាច្រើន និងបង្កការគំរាមកំហែងដល់ជីវិតមនុស្ស។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងប្រសាសន៍ថ្លែងបញ្ជាក់ នាថ្ងៃទី៣០តុលា បានថ្លែងអំណរគុណដល់ប្រតិបត្តិករដោះមីនទាំងឡាយ ដែលបានជួយធ្វើឱ្យខេត្តកំពង់ស្ពឺក្លាយជាខេត្តទី១៣ ដែលគ្មានគ្រាប់មីន។ ខេត្តកំពង់ស្ពឺដែលទើបប្រកាសជាខេត្តគ្មានគ្រាប់មីន គឺជាខេត្តដែលស្ថិតមិនឆ្ងាយពីរាជធានីភ្នំពេញប៉ុន្មានទេ។ សម្តេចធិបតីបានថ្លែងថាមុននឹងក្លាយជាខេត្តដែលអស់គ្រាប់មីន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ គឺជាខេត្តនៃអតីតសមរភូមិប្រយុទ្ធដ៏ខ្លាំងក្លារវាងអតីតកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមកម្លាំងខ្មែរក្រហម និងជាខេត្តនៃឈ្នួនផ្ទុះការបែកបាក់ផ្ទៃ ក្នុងកម្លាំងខ្មែរក្រហម ដែលកាលនោះអតីតមេដឹកនាំកងពលទ័ពខ្មែរក្រហមលេខ១៨ គឺលោក កែវ ពង្ស បានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីប៉ុលពត មកចុះចូលជាលើកដំបូង ជាមួយនឹងកម្លាំងរាជរដ្ឋាភិបាលនាទិសភ្នំឱរ៉ាល់ នាដើមឆ្នាំ១៩៩៦។ កម្ពុជានៅសល់ផ្ទៃដីសង្ស័យមានមីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះទំហំសរុប ១ពាន់ ៨៨៥គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ក្នុងនោះផ្ទៃដីមានមីនទំហំ ៥៦៣គីឡូម៉ែត្រក្រឡា, ផ្ទៃដីមានគ្រាប់បែកចង្កោម ៧២៩គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងផ្ទៃដីដែលមានសេសសល់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះផ្សេងទៀតទំហំ ៥៩៣គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាថានឹងបោសសំអាតឱ្យអស់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ ដោយឡែកផ្ទៃដីទំហំ ២ពាន់ ៥៤៤គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ត្រូវបានក្រុមប្រតិបត្តិការជួយរំដោះ និងបានក្លាយជាដីបង្កបង្កើនផលសាឡើងវិញ សម្រាប់កសិកររហូតមកទល់ពេលនេះ។ សម្តេចធិបតីបានថ្លែងអំណរគុណចំពោះការចូលរួមជាវិភាគទាន…

ការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ នៅអាស៊ាន នៃរយៈពេល ២៤ម៉ោងកន្លងមកនេះ មានចំនួនច្រើនដល់ ២ពាន់ ៥០៣ករណី ដែលកើនឡើងច្រើនដល់ ២ពាន់ ៣៤៩ករណី ប្រើប្រៀបធៀបនឹងម្សិលមិញ។ ការឆ្លងនៅថ្ងៃនេះបានកើតលើប្រទេសចំនួន ៤នៅអាស៊ាន ប៉ុន្តែគ្រាន់តែប្រទេសសឹង្ហបុរីមួយ មានការឆ្លងច្រើនរហូតដល់ ២ពាន់ ៤៤៧ករណី។ ប្រទេសកម្ពុជា មិនមានរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មីឡើយនៅថ្ងៃនេះ។ ប្រទេសទាំង៤ នៅអាស៊ាន ដែលរកឃើញមានឆ្លងថ្មីថ្ងៃនេះ រួមមានប្រទេសសឹង្ហបុរីមានការឆ្លង ២ពាន់ ៤៤៧ករណី, ប្រទេសប្រុយណេ មាន៤៨ករណី, មីយ៉ាន់ម៉ា មាន៧ករណី និងប្រទេសវៀតណាម មានការឆ្លង១ករណី តិចជាងគេ។ ក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ អាស៊ាន ក៏មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ១៩ ចំនួន ៣នាក់ ដែលជាពលរដ្ឋនៃ ប្រទសសឹង្ហបុរី។

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៤ ដែលគ្រោងចំណាយជាង ៩ពាន់លានដុល្លារ។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនាថ្ងៃទី២៧តុលានេះ ណែនាំឱ្យមានការចំណាយចំគោលដៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន គម្រោងចំណាយសម្រាប់ឆ្នាំក្រោយមានចំនួន ៣ម៉ឺន ៤ពាន់ ៤៩៧ប៊ីលានរៀល ដែលការចំណាយនេះ បានថយចុះ ៥.៨% បើប្រៀបធៀបនឹងច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ២០២៣។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ការចំណាយបំរើលើវិស័យសង្គមកិច្ច ត្រូវគេឃើញថានៅតែជាអាទិភាពខ្ពស់ដូចជាការចំណាយលើវិស័យក្រសួងអប់រំ, ក្រសួងការងារ, ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទាជាដើម។ សម្ដេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានចាត់ទុកឆ្នាំ២០២៤ ជាឆ្នាំសម្រាប់វាយតម្លៃអំពីការចំណាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការបំរើឲ្យចំគោលដៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕

សំណង់ «កុដិមរតក» តម្លៃជាង៨០ម៉ឺនដុល្លារ ដែលប្រើប្រាស់នាមមាតាបិតាបង្កើតរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ត្រូវបានធ្វើពិធីបញ្ចុះបឋមសិលានៅថ្ងៃទី២៧តុលានេះ នៅវត្តបារមីវង្កតបុរី។ មាតា និងបិតាបង្កើតរបស់សម្តេចតេជោ គឺអ្នកឧកញ៉ាមហាភក្តីសប្បុរិសភោគាធិបតី ហ៊ុន នាង និងលោកយាយមហាឧបាសិកា ឌី ប៉ុក គឺជាអតីតអ្នកធ្លាប់ចូលរួមដង្ហែតាមសម្តេចមហាវីរៈក្សត្រសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនៈកោដ្ឋ ក្នុងការតស៊ូទាមទារឯករាជ្យជាតិ។ សូមទស្សនាសេចក្តីរាយការណ៍

ការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតមួយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បានប្រញាប់ឲ្យក្រសួងសុខាភិបាលចេញសេចក្តីប្រកាសបដិសេធ។ គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ ឡុងហេង ឈាង បានសរសេរបង្ហោះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដែលនិយាយថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលលោក ឈាង រ៉ា ក្នុងកិច្ចប្រជុំពង្រឹងពង្រឹងសេវាសាធារណៈ បានសម្រេចបិទ និងលុបបំបាត់សេវាឯកជន ដូចជាបន្ទប់ថែទាំជំងឺ, បន្ទប់ថែទាំក្រោយសម្រាល, បន្ទប់ថែទាំពិនិត្យផ្ទៃពោះ ឱ្យអស់នៅមុខឆ្នាំ២០២៥។ គណនីហ្វេសប៊ុកដដែលនោះ នៅបានបង្ហោះរូបថតក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថែមទៀត។ ក្រសួងសុខាភិបាលក្នុងសេចក្តីបដិសេធមួយកាលពីថ្ងៃទី២៦តុលា បានធ្វើសេចក្តីបដិសេធ និងចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គមនោះ គឺជាការផ្សាយ «បំផ្លើសខុសពីការពិត» និងក្រសួងបានអំពាវនាវសាធារណជន កុំជឿលើព័ត៌មានបំភ្លៃនេះ និងឈប់បន្តផ្សព្វផ្សាយ ឬចែកចាយតទៅទៀត។ ក្រសួងសុខាភិបាលបានអំពាវនាវដល់អាជ្ញាធរ សូមធ្វើការស៊ើបអង្កេត និងចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីដាក់ទោសចំពោះអ្នកផ្សាយព័ត៌មានបំផ្លើសនេះ ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងឆាប់បំផុត។ ការផ្សាយព័ត៌មានបំផ្លើសខុសពីការពិតនេះ ត្រូវគេសម្គាល់ថា បានធ្វើឡើងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីមន្ទីរពេទ្យជាតិតេជោសន្តិភាព ដែលជាមន្ទីរពេទ្យធំជាងគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ និងសមិទ្ធផលដ៏ធំនេះ មិនត្រូវបានក្រុមធ្វើនយោបាយប្រឆាំងគាំទ្រឡើយ បើទោះបីជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងប្រទេសបានអបអរសាទរក៏ដោយ។

កម្លាំងទ័ពមួកខៀវរបស់កម្ពុជាចំនួន៥២រូប បានវិលត្រឡប់មកប្រទេសវិញ បន្ទាប់ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រកាសរំសាយបេសកកម្ម MINUSMA ក្នុងប្រទេសម៉ាលី។ កម្លាំងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជានាំមុខចំនួន៥២រូប បានមកដល់រាជធានីភ្នំពេញវិញនាល្ងាចថ្ងៃទី២៧ ខែតុលានេះ ក្រោយការរំសាយបេសកកម្មកងទ័ពមួកខៀវទាំង ៣៥ប្រទេស និងបញ្ជាឱ្យចាកចេញពីប្រទេសម៉ាលីដោយសារបញ្ហាអសន្តិសុខ និងសង្គ្រាមដែលមិនអាចត្រួតត្រាបាន។ បច្ចុប្បន្នកងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជាប្រមាណ២៦៩នាក់ កំពុងបំពេញបេសកកម្មការងារវិស្វកម្ម ថែទាំព្រលានយន្តហោះ និងការងារកំទេចគ្រឿងផ្ទុះនៅក្នុងប្រទេសម៉ាលី។ កងកម្លាំងមួកខៀវរបស់កម្ពុជាដទៃទៀត នឹងត្រូវបញ្ជូនមកដល់កម្ពុជាវិញជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈការបញ្ជាដកចេញកងកម្លាំងមួកខៀវទាំងអស់ចេញពីប្រទេសម៉ាលីនឹងត្រូវធ្វើឱ្យអស់រហូត ដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៣នេះ។

សេចក្តីព្រាងព្រះរាជក្រឹត្យស្តីពី «ការបង្កើតការរៀបចំ និងកិច្ចដំណើរការរបស់អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ» ត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តនាព្រឹកថ្ងៃទី២៧ តុលានេះ ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ គឺជាយន្តការថ្នាក់ជាតិមួយ សម្តៅលើកកម្ពស់គុណភាព, ប្រសិទ្ធភាព និរន្តរភាព នៃការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ សម្តេចធិបតី បានថ្លែងបញ្ជាក់ប្រាប់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីនូវហេតុផលដែលសេចក្តីព្រាងនេះ ត្រូវបានរៀបចំបង្កើតឱ្យមានៅក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលអាណ្ណត្តិទី៧នេះ។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក កើត រិទ្ធ ដែលការពារសេចក្តីព្រាងច្បាប់ បានថ្លែងក្នុងពេលនោះថា សេចក្តីព្រាងព្រះរាជក្រឹត្យនេះ មាន៦ជំពូក និង២២មាត្រា។ សេចក្តីព្រាងព្រះរាជក្រឹត្យស្តីពី «ការបង្កើតការរៀបចំ និងកិច្ចដំណើរការរបស់អាជ្ញាធរជាតិ ដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ» ត្រូវបានសម្រេចអនុម័តក្នុងកិច្ចប្រជុំនាពេលនោះ។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ក្នុងពេលនោះបន្ថែមទៀតថា (សម្លេង)។ សេចក្តីព្រាងព្រះរាជក្រឹត្យស្តីពី «ការបង្កើតការរៀបចំ និងកិច្ចដំណើរការរបស់អាជ្ញាធរជាតិ ដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ» ក្រោយការអនុម័តនឹងត្រូវទូលថ្វាយដល់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ដើម្បីថ្វាយព្រះអង្គយាងពិនិត្យ និងឡាយព្រះហស្ថលេខា ដើម្បីការប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ។