កម្ពុជាកំពុងជំរុញខ្លាំងក្លានូវការបង្កើនសមត្ថភាពសិស្ស និងនិស្សិត តាមបណ្តាសាលារៀន នៅក្នុងប្រទេស ដែលជាផ្នែកមួយឆ្លើយតបនឹងចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលឆ្នាំ២០៣០ និងឆ្នាំ២០៥០។ នាយកសាលាអន្តរជាតិហ្គោលដិនប៊្រីជភ្នំពេញបណ្ឌិត សេង រិទ្ធី បានថ្លែងថា សាលារបស់លោកក៏បានចូលរួមជួយជំរុញផ្នែកបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ក្នុងវិស័យអប់រំនេះ ដើម្បីការឆ្លើយតបនឹងសំណូមតាមចក្ខុវិស័យ ដាក់ចេញរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ សូមទស្សនាសេចក្តីរាយការណ៍

ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានផ្ញើសារជូនពរ និងអបអរសាទរចំពោះលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដែលបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់មាតុភូមិវិញ នៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ លោក ថាក់ស៊ីន បានចាកចេញពីប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដោយសារការកាត់ទោសពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ។ សេចក្តីរាយការណ៍បានបង្ហាញថានៅពេលដែលលោកបានអញ្ជើញមកដល់ប្រទេសថៃ ថ្ងៃអង្គារ៍នោះ, តុលាការកំពូលរបស់ថៃ បានកាត់ទោសឱ្យរូបលោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវជាប់គុកចំនួន ៨ ឆ្នាំ។ មិនមានសេចក្តីរាយការណ៍បញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថា តើលោកនឹងត្រូវបំរើទោសតាមការកាត់ដែរឬយ៉ាងណានោះឡើយ។ លោក ថាក់ស៊ីន អាយុ៧៤ឆ្នាំ គឺជាបងប្អូនធម៌របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន តាមរយៈសារក្នុងបណ្តាញសង្គមបានសរសេរថា៖ «ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងដ៏រីករាយថា បងប្រុសរបស់ខ្ញុំ ឯកឧត្តម ថាក់ស៊ីន ស្ហ៊ីណាវ៉ាត្រា បានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសថៃវិញ ប្រកបដោយសុវត្តិភាព និងបានជួបជុំក្រុមគ្រួសារ ពិសេសចៅៗ ដែលគាត់នឹកខ្លាំងជាងគេ»។ សម្តេចតេជោបានសរសេរទៀតថាសូម« ជូនពរបងប្រុស មានសុខភាពល្អ»។

សមាគមសប្បុរសធម៌ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម បានថ្លែងបង្ហាញក្តីរីករាយជាខ្លាំង ខណៈការបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដឹកនាំដោយ «កិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត» ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្កើតជាលើកដំបូង នូវរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែន។ ស្ថាប័នថ្មីនេះ ដឹកនាំដោយរដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ ឡាំ ជា។ ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌ខ្មែរកម្ពុជា លោក សឿង សុធានី បានថ្លែងបង្ហាញក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ បញ្ហាពាក់ព័ន្ធទឹកដី និងពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម គឺជាបញ្ហារសើបមួយជាខ្លាំង និងជារឿយៗ បញ្ហានេះត្រូវបានក្រុមធ្វើនយោបាយប្រឆាំង បានប្រើប្រាស់ជាទឡ្ហីករណ៍ ដើម្បីជាឈ្នាន់ ដើម្បីប្រជាប្រីយ៍ភាពនយោបាយ។ បញ្ហាខ្មែរកម្ពុជា និងទឹកដី ត្រូវបានក្រុមឧទ្ទាមជ្រុលនិយមដឹកនាំដោយ សម រង្ស៊ី បានប្រើប្រាស់ម្តងហើយម្តងទៀត តាមរយៈការបំពុលប្រវត្តិសាស្ត្រធ្វើឱ្យមនុស្សចងគំនុំនឹងគ្នារវាងខ្មែរក្រោម, ខ្មែរកណ្តាល និងខ្មែរលើ ដែលសុទ្ធសឹងតែជាឈាមជ័រខ្មែរតែមួយ។ ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោយ បានអបអរសាទរនូវបង្កើតជាលើកដំបូង នូវរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែននេះ នឹងរំពឹងថាតាមរយៈស្ថាប័ននេះ បញ្ហាកម្ពុជាក្រោមនឹងមិនត្រូវបានក្រុមឧទ្ទាមជ្រុលនិយម អាចនឹងប្រើប្រាស់ ក្នុងការកេងចំណេញនយោបាយទៀតបានឡើយ។ លោក សឺន បញ្ញា នៃពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម បានថ្លែងបញ្ជាក់នូវអារម្មណ៍របស់លោក ជុំវិញការបង្កើតស្ថាប័នទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែននេះ។ ក្រុមធ្វើនយោបាយជ្រុលនិយម ដើម្បីតែមហិច្ឆិតាគ្រប់គ្រងអំណាច បានប្រើល្បិចកលទុច្ចរឹតឃោសនាថា ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម គឺជាទឹកដីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមេដឹកនាំខ្មែរ…

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញភាពចាកចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប៉ុន្តែសម្តេចបានថ្លែងថា សម្តេចនៅមិនទាន់លាលែងពីអាជីពនយោបាយឡើយ។ សម្តេចតេជោត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រនៅថ្ងៃទី២២សីហានេះ បានតែងតាំងជាប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលការតែងតាំងនេះ គឺនៅបន្ទាប់ពីសុពលភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ចប់។ យោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យ ប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ មានឋានៈស្មើនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយនាថ្ងៃទី២២សីហា បានថ្លែងថាចាប់ពីថ្ងៃទី២២សីហានោះទៅ សម្តេចគឺជាឳពុកនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សម្តេចតេជោ គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលកាន់អំណាចវែងជាងគេបំផុតលើសកលលោក។ សម្តេចតេជោគិតចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៥ បានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរយៈពេល៣៨ឆ្នាំ ៧ខែ និង៨ថ្ងៃ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២២សីហា ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ ក្រុមធ្វើនយោបាយជ្រុលនិយម បើទោះបីជាប្រើប្រាស់ឧបាយកលទុច្ចរិតយ៉ាងណាក៏ដោយ ត្រូវគេឃើញថាមិនអាចយកឈ្នះមកលើសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានឡើយក្នុងពេលដែលលោកបានកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលដែលកម្ពុជាមានរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីដឹកនាំដោយ«កិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត» ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងអាណ្ណត្តិថ្មីនេះទៀត, ក្រុមជ្រុលនិយមនៅតែចិញ្ចឹមគំនិតបន្តភាពឈ្នានីស មិនព្រមលែងដៃចោលឡើយ។ សម្តេចតេជោបានថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតថ្ងៃនេះបញ្ជាក់ថា សម្តេចនៅតែមិនទាន់ចាកចេញពីរង្វង់ឆាកនយោបាយទេ។ សម្តេចតេជោបានថ្លែងបញ្ជាក់មុននេះនូវគម្រោងបន្តទៅមុខទៀត ដោយសម្តេចនឹងគ្រោងឈរឈ្មោះជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដែលក្នុងទិសដៅអនាគត នឹងក្លាយជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា ជំនួសសម្តេចវិបុលសេនាភក្តី សាយ ឈុំ ដែលនឹងចូលសម្រាក។ គួរបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភា នឹងមាននៅប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈ…

រដ្ឋសភានីតិកាលទី៧ បានបើកសម័យប្រជុំលើកដំបូងរបស់ខ្លួននាថ្ងៃទី២២សីហា ក្រោមអធិបតីភាពលោកជំទាវ ឃួន សុដារី។ លោកជំទាវ ឃួន សុដារី អាយុ៧០ឆ្នាំ ត្រូវបានរដ្ឋសភាក្នុងអាណ្ណត្តិថ្មីបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងធ្វើជាប្រធាននាថ្ងៃទី២២ សីហា ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងនោះផងដែរ, កិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិតជាមយាបបានក្លាយជាអនុប្រធានទី១ និងលោក វង្ស សូត្រ គឺជាអនុប្រធានទី២។ លោកជំទាវ ឃួន សុដារី គឺជាស្ត្រីលើកដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលបានទទួលតួនាទីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ជាប្រធានរដ្ឋសភារបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ លោកជំទាវ គឺជាអតីតអ្នកដឹកនាំក្នុងអង្គភាពកាសែតកម្ពុជា និងក្រោយមកក្នុងកាសែតប្រជាជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងបានក្លាយជាអ្នកតំណាងរាស្ត្ររបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មណ្ឌលខេត្តកណ្តាល ចាប់តាំងពីអាណ្ណត្តិទី២ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨នោះមក។ លោកជំទាវក៏ធ្លាប់បានធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្ស ទទួលពាក្យបណ្តឹង អង្កេត និងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា របស់រដ្ឋសភាផងដែរ។ លោកជំទាវបានថ្លែងថាប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងតួនាទីដឹកនាំរដ្ឋសភាក្នុងអាណ្ណត្តិថ្មីនេះ។

រាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការហើយនៅថ្ងៃទី២២សីហា ក្នុងសម័យប្រជុំរដ្ឋសភា លើកទី១ នៃនីតិកាលទី៧ ដែលបានបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្ត ជូនដល់រាជរដ្ឋាភិបាលបាលថ្មី ក្រោមការដឹកនាំរបស់ «កិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត» ហ៊ុន ម៉ាណែត។ សមាសភាពរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ រួមមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់, ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី១០នាក់, ទេសរដ្ឋមន្ត្រី២១នាក់ និងរដ្ឋមន្ត្រីចំនួន៣០នាក់។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋមន្ត្រីទាំង៣០នាក់ ក៏មានរដ្ឋមន្ត្រីដែលមានតួនាទីជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរ។ អប្សរាណិតធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍

ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងសម្តេចម៉ែ បានធ្វើព្រះរាជសារផ្សេងដាច់ដោយឡែក ក្នុងការអបអរសាទរចំពោះបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលទទួលបានការបោះឆ្នោតទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា ក្នុងការដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក្នុងអាណ្ណត្តិទី៧ របស់រដ្ឋសភា។ សារព្រះមហាក្សត្រខ្មែរថ្ងៃទី២២សីហា បានសរសេរថា «ខ្ញុំមានហឫទ័យសោមនស្សរីករាយឥតឧបមា សូមចូលរួមអបអរសាទរ ចំពោះឯកឧត្តមកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត ដែលត្រូវបានរដ្ឋសភានីតិកាលទី៧ បោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមជាមួយនឹងឥស្សរជនជាតិជាសមាជិក សមាជិកា រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដឹកនាំកសាងប្រទេសជាតិបន្តទៅទៀត តាមមាគ៌ាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុត របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន»។ ព្រះរាជសារ បានកោតសរសើរ និងបង្ហាញក្តី «ជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ក្នុងអាណ្ណត្តិទី៧ ជាបន្តទៅទៀតនេះ ឯកឧត្តមកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត…» និងឥស្សរជនក្នុងជួររាជរដ្ឋាភិបាល «នឹងបន្តដឹកនាំប្រទេសឱ្យទទួលបាននូវមហាជោគជ័យបន្ថែមទៀត លើបេសកកម្មដ៏ឧត្តុងឧត្តម និងបន្តថែរក្សាស្ថិរភាព នយោបាយ សុខសន្តិភាព ដើម្បីជាឧត្តមប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិយើង»។ ដោយឡែកសាររបស់សម្តេចព្រះមហាក្សត្រីព្រះវររាជមាតានរោត្តមមុនិនាថ សីហនុ បានមានព្រះរាជបន្ទូលសម្តែងក្តីសោមនស្សរីករាយ និងចូលរួមអបអរសាទរចំពោះបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត និងសារបានសរសេរ «ប្រសិទ្ធពរជ័យបវរសួស្តី សិរីមង្គល វិបុលសុខ មហាប្រសើរជូនឯកឧត្តមកិត្តិទេសាភិបាលបណ្ឌិត…» និងឥស្សរជនជាសមាជិក ក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី «សូមបានប្រកបតែនឹងព្រះពុទ្ធពរគឺអាយុ…

តួលេខឆ្លងកូវីដ១៩ក្នុងអាស៊ាន នៅតែបន្តមាន បើទោះបីជាតួលេខមានការធ្លាក់ចុះ។ ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មិនបានរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មីឡើយ។ តួលេខឆ្លងថ្មីកូវីដ១៩ ក្នុងប្រទេសអាស៊ានក្នុងរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ៦៤ករណី ដែលបានកើតលើប្រទេសចំនួន ៤ នៅអាស៊ាន រួមមានប្រទេសវៀតណាម, មីយ៉ាន់ម៉ា, ប្រុយណេ និងប្រទេសឡាវ។ ប្រទេសវៀតណាម គឺជាប្រទេសដែលមានតួលេខឆ្លងច្រើនជាងគេ ដែលមានការឆ្លងចំនួន ៥៣ករណី។ តួលេខឆ្លងតិចជាងគេ គឺប្រទេសប្រុយណេ ដែលមានការឆ្លងចំនួន ២ករណី។ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី, សឹង្ហបុរី, ឥណ្ឌូនេស៊ី, ហ្វីលីពីន, ថៃ និងប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រទេសដែលគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ជុំវិញតួលេខឆ្លង និងស្លាប់ឡើយ ក្នុងរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ។ ប្រទេសអាស៊ានរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មិនមានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ១៩ ឡើយ។ គិតសរុបរួមនៃប្រទេសទាំង១០ អាស៊ាននាពេលនេះ ការឆ្លងសរុបមានចំនួន ៣៦ លាន ៣៣ម៉ឺន ៣ពាន់ ៤២៧ករណី, និងការ ស្លាប់សរុបមានចំនួន ៣៦ម៉ឺន ៨ពាន់ ៧៧២ នាក់ដដែល។ បើគិតសរុបនៅលើសាកលលោកនោះវិញ…

តម្លៃប្រេងសាំង បានកើនឡើងមកវិញ ខណៈប្រេងម៉ាស៊ូត គឺឋិតនៅថេរ សម្រាប់ក្នុងការលក់រយៈពេល ១០ថ្ងៃខាងមុខនេះ។ យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ សម្រាប់ការ លក់រវាងពីថ្ងៃទី២១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ គឺប្រេងសាំងធម្មតាមានតម្លៃ ចំនួន ៤ពាន់ ៦៥០រៀល ក្នុង១លីត្រ ដែលតម្លៃនេះបានកើនឡើងមកវិញចំនួន១០០រៀល បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការលក់រយៈពេល១០ថ្ងៃមុន..ចំណែកប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃចំនួន ៤ពាន់ ៧០០រៀល ក្នុង១លីត្រ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការលក់រយៈពេល១០ថ្ងៃមុន គឺឋិតនៅថេរ។ ដោយឡែកតម្លៃប្រេងស៊ុបពែ័រវិញ គឺមិនបានកំណត់ក្នុងតារាងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនោះទេ ប៉ុន្តែតម្លៃលក់តែង តែខ្ពស់ជាងតម្លៃប្រេងសាំងធម្មតា។ នៅថ្ងៃនេះប្រេងសាំងស៊ុបពែ័រតាមស្ថានីយ៍ ខ្លះគឺមានតម្លៃចំនួន៥ពាន់២០០រៀល, កន្លែងខ្លះមានតម្លៃចំនួន៥ពាន់២៥០រៀល និងនៅក្នុងកន្លែងខ្លះមានតម្លៃចំនួន៥ពាន់៣០០រៀល ក្នុងមួយលីត្រ។ សូមជម្រាបថា រាជរដ្ឋាភិបាលតែងតែចំណាយប្រាក់ជួយខាតយ៉ាងហោច ៦ចុច ៥សេន ក្នុងមួយលីត្រ ដើម្បីជាការទប់ស្កាត់តម្លៃប្រេង ក្នុងការជួយសម្រាលបន្ទុកដល់ពលរដ្ឋ។