កម្ពុជាត្រៀមការរាប់ថយក្រោយរយៈពេល១០០ថ្ងៃ នៃការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមដែលកម្ពុជា ត្រៀមនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះលើកដំបូងដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ យោងតាមកម្មវិធីបន្ទាប់ពីកីឡាស៊ីហ្គេម កម្ពុជានឹងបន្តការរៀបចំប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមសម្រាប់ជនពិការអាស៊ានថែមទៀតនឹងធ្វើនៅក្នុងខែមិថុនា។ ខណៈដែលថ្ងៃចាប់ផ្តើមរាប់ នឹងមកដល់ ២ខាងថ្ងៃខាងមុខទៀតនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍រំលឹកថែមទៀតនូវ ការត្រៀមរៀបចំរាប់ថយក្រោយសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមដែលនឹងមកដល់ច្រើនខែទៅមុខទៀតនេះ គឺជាលើកដំបូងហើយ ក្នុងរយៈពេល៦០ឆ្នាំចុងក្រោយមកនេះ។ កម្ពុជាដែលជាសមាជិកអាស៊ាន បានបោះបង់សិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការរៀបចំនេះប៉ុន្មានដងរួចមកហើយ ដោយសារតែកម្ពុជាមិនទាន់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ នៅក្នុងការត្រៀមរៀបចំលក្ខណៈធ្វើការប្រកួតនោះឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតដោយសារតែកម្ពុជាមានតម្រូវការសន្សំថវិកា ដើម្បីផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍន៍លើវិស័យចាំបាច់ជាបន្ទាន់ជាងនេះ បន្ទាប់ពីប្រទេសអស់សង្គ្រាមស៊ីវិលនោះរួចមក។ សម្តេចបានថ្លែងរំលឹកថាមានការរិះគន់ ដាក់លើសម្តេចជាខ្លាំងដោយសារតែពេលនោះកម្ពុជាមិនអាចរៀបចំធ្វើកីឡាស៊ីហ្គេមពីមុន នោះបាន។ យោងតាមកម្មវិធីដែលរៀបចំកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា នឹងប្រព្រឹត្តទៅរវាងពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម, កម្ពុជានឹងបន្តការប្រកូតកីឡា អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ថែមទៀតរវាង ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។

សម្តេចតេជោបានថ្លែងថារាជរដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងក្នុងការជួយសិស្សក្រីក្រនៅមហាវិទ្យាល័យឱ្យទទួលការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជំនាញ នឹងថែមទាំងទទួលបានការជួយពីរដ្ឋនូវ ការឧបត្ថម្ភប្រាក់បន្ថែមទៀត ដើម្បីជួយឱ្យសិស្សនោះ ក្លាយជាទំពាំងស្នងឫស្សី។ បច្ចុប្បន្នតួលេខ នៃគ្រួសារដែលក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះទូទាំងប្រទេសមានចំនួន១លាន៥សែននាក់។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យឯកទេស នៃកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៣ មករា ឆ្នាំ២០២៣បានថ្លែងថាគំរោងនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងការពិចារណា និងអាចត្រូវដាក់ឱ្យអនុម័តនាពេលខាងមុខ។ កម្ពុជាទើបតែក្នុងសម័យតេជោសន្តិភាពនេះទេ ដែលមានគោលនយោបាយដាក់ចេញជា បន្តបន្ទាប់ ដើម្បីជួយជីវភាពពលរដ្ឋក្រីក្រដ៏ដូចជាការជម្រុញដុសខាត់ធនធានមនុស្សដើម្បីការ ដើរទាន់សម័យបច្ចេកវិទ្យាឧស្សាហកម្មក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន។ កម្ពុជាក្នុងសម័យដែលប្រទេសជាតិធ្លាក់ក្នុងភ្លើងសង្គ្រាម ជាពិសេសក្នុងអតីតកាលរបបដឹកនាំ ខ្មែរក្រហមប៉ុលពត, និស្សិត បញ្ញវ័ន្ត សាស្ត្រាចារ្យ និងបណ្តាអ្នកចេះដឹងនានា ត្រូវបានក្រុមខ្មែរក្រហមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ចាប់យកទៅដាក់គុក បង្ខំធ្វើពលកម្មបង្អត់អាហារបណ្តាលឱ្យស្លាប់អស់ជាច្រើន។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករាឆ្នាំ១៩៧៩, កម្ពុជាបានក្លាយជាប្រទេសឱនថយជាងគេ លើពិភពលោកដោយសារតែកង្វះធនធានមនុស្ស។ ប៉ុន្តែក្នុងសម័យដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសមានសន្តិភាពអស់សង្គ្រាមស៊ីវិលពិតប្រាកដចាប់តាំងពីចុង ឆ្នាំ១៩៩៨នោះមក, កម្ពុជាបានមានឱកាសកសាងវិស័យសិក្សាធិការអប់រំរបស់ខ្លួនសាឡើងវិញ ដែលបច្ចុប្បន្ននេះ មានសាលារៀននៅទូទាំងប្រទេសសរុបជាង១ម៉ឺន៤ពាន់សាលា រាប់ចាប់ពីមត្តេយ្យសិក្សាដល់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ។ សាលារដ្ឋមានចំនួន១ម៉ឺន៣ពាន់៣០០ សាលា ។ គ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា និងក្រោយឧត្តមសិក្សា ដែលរួមមានសាកលវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាស្ថានមានចំនួន ១២៥សាលា ក្នុងនោះរដ្ឋមានចំនួន៤៨។

តួលេខឆ្លងថ្មីកូវីដ១៩ ក្នុងប្រទេសអាស៊ាននៃរយៈពេល ២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ បានថយចុះមកវិញចំនួន ១០២ករណី បើប្រៀបធៀបនឹងតួលេខឆ្លងកាលពីម្សិលមិញ។ តួលេខឆ្លងថ្មី កូវីដ១៩ នៅអាស៊ានរយៈពេល ២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ១ពាន់ ៤៦៤ករណី ។ ការឆ្លងថ្ងៃនេះ បានកើតលើប្រទេសចំនួន៨ នៅអាស៊ាន រួមមានប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ី, ម៉ាឡេស៊ី, វៀតណាម, មីយ៉ាន់ម៉ា, សឹង្ហបុរី, ហ្វីលីពីន, ឡាវ និងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសសឹង្ហបុរី គឺជាប្រទេសដែលមានតួលេខឆ្លងច្រើនជាងគេ ដែលមានចំនួន ៤០៧ករណី ។ តួលេខឆ្លងតិចជាងគេ គឺប្រទេសឡាវ ដែលមានចំនួនឆ្លងតែ ១ករណីប៉ុណ្ណោះ ។ ប្រទេសថៃ និងប្រទេសប្រុយណេ គឺជាប្រទេសដែលគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ជុំវិញតួលេខឆ្លង និងស្លាប់ឡើយក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ ។ តួលេខស្លាប់ដោយសារកូវីដ១៩ ក្នុងប្រទេសអាស៊ានរយៈពេល ២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ៣៤នាក់ ក្នុងនោះប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី មានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ១៩នាក់ ដែលជាតួលេខស្លាប់ច្រើនជាងគេ ។ គិតសរុបរួមនៃប្រទេសទាំង១០ អាស៊ាននាពេលនេះ ការឆ្លងសរុបមានចំនួន…

ការឆ្លងថ្មីកូវីដ១៩ ក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ៤ករណី ដែលបានកើនឡើងចំនួន ១ករណី បើប្រៀបធៀបនឹងការឆ្លងកាលពីម្សិលមិញ។ យោងតាមក្រសួងសុខាភិបាល ការឆ្លងថ្មី ៤ករណីថ្ងៃនេះ គឺបានកើតឡើងក្នុងរង្វង់សហគមន៍ទាំងអស់។ កម្ពុជាបាន ចាប់ផ្តើមចាក់ដូសជំរុញទី៦ កាលពីខែមករា កន្លងមក ដែលរហូតមកទល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋទៅចាក់បានចំនួន ៣ម៉ឺន ៩ពាន់ ៧៥៧នាក់ហើយ ខណៈពិភពលោកកំពុងប្រុងប្រយ័ត្ន នូវវីរុសបំបែ្លងថ្មីម្យ៉ាងឈ្មោះ XBB ។ កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងរៀនរស់នៅជាមួយនឹងជម្ងឺកូវីដ១៩ ខណៈដែលការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសមូលដ្ឋានទូទាំងប្រទេស មានប្រមាណជាង ៩៥ភាគរយ រួចមកនេះ។

តុលាការបានបដិសេដនៅថ្ងៃទី១៩មករានេះជុំវិញសំណើសុំនៅក្រៅឃុំរបស់អតីតប្រធានសហជីពក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើល នាង ឈឹម ស៊ីថរ ។ ឈ្មោះ ឈឹម ស៊ីថរ ដែលជាមេដឹកនាំ កម្មករធ្វើបាតុកម្មខុសច្បាប់នៅកាស៊ីណូណាហ្គា ត្រូវបានតុលាការចាប់ខ្លួនកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែក្រោយជាប់ឃុំរយៈពេលប្រមាណ២ខែ ក៏ត្រូវបានដោះលែងក្នុងស្ថានភាពឱ្យនៅក្រៅឃុំបណ្តោះអាសន្ន និងគ្មានការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើដំណើរចាកចេញក្រៅប្រទេសឡើយ។ ប៉ុន្តែ ឈ្មោះ ឈឹម ស៊ីថរ បានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអូស្ត្រាលី, និងពេលវិលត្រឡប់មកវិញបាន មួយថ្ងៃ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន។ សមត្ថកិច្ចបញ្ជាក់ថាការចាប់ខ្លួនស្ត្រីឈ្មោះ ឈឹម ស៊ីថរ នេះ គឺដោយសារតែនាងមិនគោរពតាមដីការ របស់តុលាការដែលដាក់ឱ្យនាងស្ថិតនៅក្រៅ ឃុំក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ និងហាមការចាកចេញទៅក្រៅប្រទេស។

មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក នៃប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសហ្វីលីពីន បានចុះហត្ថលេខារួមគ្នា តាមប្រព័ន្ធវីដេអូលើឯកសារលក្ខខណ្ឌស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកងទ័ពជើងគោក នៃប្រទេសទាំងពីរ។ ការចុះហត្ថលេខារួមគ្នានេះបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ រវាងឧត្តមសេនីយ៍ឯក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងឧត្តមសេនីយ៍ឯក រ៉ូម៉េអូ ប្រនណឺយូញៀ ROMEO S BRAWNER JUNIOR។ មន្ត្រីកងទ័ពជើងគោកបានថ្លែងថាការចុះហត្ថលេខានេះ គឺក្នុងគោលបំណង ដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកចំណងមិត្តភាពឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ, យូរអង្វែង និងប្រកបដោយទំនុកចិត្ត»។ ក្នុងជំនួបតាមប្រព័ន្ធវីដេអូនេះ សមភាគីទាំងពីរបានរំឭកអំពីទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែង រវាងប្រទេសទាំង២ និងការភ្ជាប់ចំណងការទូតជាផ្លូវការចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៧។ ថ្នាក់ដឹកនាំបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកនៃប្រទេសទាំង២ បានសម្តែងនូវក្តីអបអរសាទរ និងមោទកភាពចំពោះការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ទ្វេភាគី លើគ្រប់វិស័យ ដោយរួមទាំងវិស័យការពារជាតិផងដែរ តាមរយៈការចុះអនុស្សារណៈ នៃការយោគយល់រវាងក្រសួងការពារជាតិនៃប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍អំពាវនាវពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងគ្រោះអគ្គិភ័យ ដែលសេចក្តីអំពាវនាវនេះបានធ្វើនៅ២ថ្ងៃមុនបុណ្យចូលឆ្នាំចិន និងវៀតណាម ឈានចូលមកដល់។ បុណ្យចូលឆ្នាំចិន និងវៀតណាមឆ្នាំ២០២៣នេះ នឹងមកដល់ថ្ងៃទី២១ដល់ ២៤មករា។ អ្នកនាំពាក្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញលោកវរសេនីយ៍ឯក សាន សុខសីហា បានថ្លែងថាក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីចិន ដែលនឹងមកដល់នាពេលខាងមុខនេះ ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងត្រៀមកម្លាំងសមត្ថកិច្ចពង្រាយជាង ១ពាន់៥០០ នាក់ ដើម្បីការពារសន្តិសុខសុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ជូនដល់ពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ។

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានហៅសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សភ្លើងទៀនថា «បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់ភាពត្រឹមត្រូវ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកំពុងកាន់អំណាចនៅកម្ពុជា»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី១៩មករារបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានធ្វើឡើងក្រោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សភ្លើងទៀនថ្ងៃទី១៦ មករាដែលសរសេរថា «មានចលនានៃការបំភិតបំភ័យ និងការគំរាមកំហែងពីសំណាក់អ្នកមានអំណាច មកលើថ្នាក់ដឹកនាំ និងសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀនជាបន្តបន្ទាប់»។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រតិកម្មនៅថ្ងៃនេះ បានសរសេរថា «គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ពុំអាចទទួលយកបានជាដាច់ខាត នូវការប្រមាថកាតទាន និងការចោទប្រកាន់ទាំងបំពានរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សកាន់អំណាចបានបន្តថា «គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានឹងធ្វើអ្វីៗទាំងអស់តាមច្បាប់ ដើម្បីការពារខ្លួនមិនឱ្យគេរំលោភបំពានបានឡើយ»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាគាំទ្រពេញទំហឹងរាល់ចំណាត់ការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចចំពោះគ្រប់បុគ្គលបានប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ ដែលត្រូវតែទទួលទោសទណ្ឌតាមការកំណត់ នៃច្បាប់ដែលគ្រប់ប្រទេស នៅក្នុងពិភពលោកក៏អនុវត្តដូចគ្នានេះដែរ។