ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានអញ្ជើញថ្លែងសុន្ទរកថាពិសេសនៅក្នុងសន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភាលើកទី២ (2nd ISC) ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្រោមមូលបទ «សាមគ្គីភាពដើម្បីសន្តិភាព និងវិបុលភាពរួម៖ ការពង្រឹងច្បាប់អន្តរជាតិ និងដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី» នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ នៅក្នុងសុន្ទរកថា ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃមូលបទរបស់សន្និសីទ ដែលរួមបញ្ចូលនូវគោលបំណងធំចំនួនបីមិនអាចកាត់ផ្តាច់ពីគ្នា គឺ៖ សន្តិភាព ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងវិបុលភាពរួម នៅចំពោះមុខភាពមិនប្រាកដប្រជា នៃបរិយាកាសអន្តរជាតិ។ ក្នុងបរិបទនេះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានគូសបញ្ជាក់ពីតួនាទីដាច់ដោយឡែក និងមិនអាចខ្វះបានរបស់សភាក្នុងការជំរុញច្បាប់អន្តរជាតិ ការទប់ស្កាត់ជម្លោះ និងការបំប្លែងសន្តិភាពទៅជាវិបុលភាពរួម។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានស្នើយោបល់មួយចំនួនដែលសកម្មភាពរបស់សភាអាចសម្រេចបាននូវលទ្ធផលជាក់ស្តែង រួមមាន៖ តួនាទីរបស់សភាក្នុងនាមជាអ្នកការពារច្បាប់អន្តរជាតិនៅកម្រិតជាតិ សមត្ថភាពរបស់សភាក្នុងការលើកកម្ពស់ការទូតបង្ការតាមរយៈកិច្ចសន្ទនាសភា ការរួមចំណែករបស់សភាក្នុងការជំរុញបរិយាកាសនយោបាយដែលអំណោយផលដល់សន្តិភាព តួនាទីរបស់សភាក្នុងការផ្សារភ្ជាប់សន្តិភាពទៅនឹងវិបុលភាពរួម និងតួនាទីរបស់សភាក្នុងការពង្រឹងប្រព័ន្ធពហុភាគីនិយម។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ពីជំហររបស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ព្រមទាំងបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ព្រំដែនអន្តរជាតិមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយកម្លាំង ឬតាមរយៈការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដីជាក់ស្តែង នោះឡើយ៕ដោយ៖ពលជ័យ

ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តមសន្តិបណ្ឌិត ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាការចំពោះកិច្ចប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (គ.ប.ឆ.ប.) បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេលជាង១ឆ្នាំ ពោលគឺចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចជំនាញបានបើកប្រតិបត្តិការស្រាវជ្រាវ និងត្រួតពិនិត្យទីតាំងសង្ស័យសរុប ៧៩៣ ទីតាំង ដោយក្នុងនោះបានឈានទៅបង្ក្រាបជាក់ស្តែងចំនួន ៦២៤ ទីតាំង និងឃាត់ខ្លួនមុខសញ្ញាសង្ស័យសរុបជិត ៣ម៉ឺននាក់ មាន ៣៩សញ្ជាតិ។ ការថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុង កិច្ចប្រជុំផ្តល់បច្ចុប្បន្នភាពស្តីពីយុទ្ធនាការបោសសម្អាតបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ជូនដល់តំណាងអង្គទូតបរទេសនិងអង្គការអន្តរជាតិប្រចាំកម្ពុជា ចំនួនប្រមាណ៥០នាក់ ដែលបានចូលរួមកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នាទីស្តីការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលមានការចូលរួមលើកជាសំណួរយ៉ាងផុលផុសពីសំណាក់តំណាងអង្គទូតបរទេសជាមួយការឆ្លើយតបជូនវិញភ្លាមៗ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានបង្ហាញទិន្នន័យលម្អិតថា សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានស្រាវជ្រាវប្រមូលភស្តុតាងនៅទីតាំងបទល្មើសចំនួន ១៦៩កន្លែងបន្ថែមទៀត ដែលជនល្មើសបានបោះបង់ចោល និងបានគេចខ្លួន។ ចំពោះវិធានការចំពោះជនប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានជួយសង្រ្គោះ និងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ជនបរទេសសរុប ៥៨,២៦៦ នាក់ ក្នុងនោះស្រី្ត ៧,២៨២ នាក់ ដោយក្នុងនោះមាន ២២,០៤៥ នាក់ (៣៨ សញ្ជាតិ) ជាមុខសញ្ញាពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។…

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងពិធីបិទសន្និសីទប្រធានសភាអន្តរជាតិលើកទី២ ដែលសភាកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នាថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សម្តេចមហារដ្ឋសភាធិការធិបតី ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗអំពីជំហរឥតកែប្រែរបស់កម្ពុជា ក្នុងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ ដោយសម្តេចបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាដាច់ខាតមិនទទួលយកការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដើម្បីផ្លាស់ប្តូរព្រំដែនឡើយ។ សម្តេចរដ្ឋសភាធិបតី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងនាមជាប្រទេសស្រឡាញ់សន្តិភាព កម្ពុជាតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសគោលការណ៍បូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាព។ យើងដាច់ខាតមិនទទួលយកការប្រើប្រាស់កម្លាំងបំពានដើម្បីផ្លាស់ប្តូរព្រំដែនអន្តរជាតិឡើយ ដោយគោលការណ៍នេះត្រូវតែស្ថិតនៅបេះដូងនៃកាតព្វកិច្ចរួមរបស់យើងចំពោះសន្តិភាព និងនយោបាយការបរទេស»។ សម្តេចបានបន្ថែមទៀតថា ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំងពីការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការធ្លាក់ចុះនៃទំនុកចិត្តសកល ដូច្នេះកម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យលុបបំបាត់ទម្លាប់អាក្រក់ទាំងនេះចេញ។ សម្តេចប្រធានរដ្ឋសភា បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖«យើងចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងវិធាន បទដ្ឋាន និងគ្រឹះស្ថានអន្តរជាតិ។ ក្នុងន័យនេះ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់សារជាថ្មីអំពីសារៈសំខាន់នៃការបដិសេធ “ច្បាប់ព្រៃ” និងទស្សនៈដែលថា “អ្នកខ្លាំងគឺជាអ្នកត្រូវ”»៕ដោយ៖ពលជ័យ

ពី «ទីក្រុងខ្មោច» មកជារាជធានីដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ និងទំនើបដូចសព្វថ្ងៃ គឺជាការប្រែប្រួលដ៏ធំធេងនិងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រាជធានីភ្នំពេញ។ សម្រស់រាជធានីភ្នំពេញបច្ចុប្បន្ន គឺជាមោទនភាពរបស់កម្ពុជានិងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងសម័យទំនើប។ សមិទ្ធផលនេះកើតឡើងក្រោមស្នាដៃដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសស្នាដៃប្រកបដោយបញ្ញាញាណ និងការលះបង់ខ្ពស់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំរាមច្បងរបស់យើងបានសាងឡើង ហើយប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកទទួលផលជាពិសេសអ្នករស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាវាគ្មិនក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី «ការពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារនាំពាក្យ និងព័ត៌មាន» នៅសាលារាជធានីភ្នំពេញ នារសៀលថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលបន្តថា ដើម្បីរក្សាមោទនភាពនេះឱ្យស្ថិតនៅក្នុងសតិអារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់ទិសទី ក៏ដូចជាការទាក់ទាញទេសចរ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានគឺជាមធ្យោបាយមិនអាចខ្វះបាន។ ក្នុងន័យនេះ ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា សង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ព័ត៌មានពិត គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងការផ្សព្វផ្សាយជាប្រចាំនិងដោយប្រសិទ្ធភាពគឺជាវ៉ាកសាំងការពារស្នាដៃនិងសមិទ្ធផលរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជារបស់អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដោយមិនត្រូវបណ្តោយឱ្យព័ត៌មានប្រឌិត បំផ្លើសបំភ្លៃ មួលបង្កាច់ មកបំផ្លាញសមិទ្ធផល និងស្នាដៃរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលបានឡើយ»។ ដូច្នេះ ក្នុងនាមជាអ្នកបំពេញការងារនាំពាក្យ និងព័ត៌មាន ត្រូវចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការផ្សព្វផ្សាយការពិត និងសមិទ្ធផលនានាដែលរាជរដ្ឋាភិបាលសម្រេចបានទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានទូលំទូលាយ ទាន់ពេលវេលា និងមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មានពិតប្រាកដ និងមានការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីការងារ និងគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៕ដោយ៖ពលជ័យ

ក្នុងថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភាលើកទី២ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា : “… ចំពោះបទល្មើសឆ្លងដែនដូចជាការឆបោកអនឡាញ ដើម្បីជាលេសកាន់កាប់ទឹកដីប្រទេសដទៃដោយខុសច្បាប់ គឺជាទម្រង់សង្គ្រាមទំនើបមួយនៅក្នុងយុសម័យនេះ។ សង្គ្រាមព្រំដែនកម្ពុជាថៃ គឺស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនេះឯង ដែលគេកំពុងកាន់កាប់ទឹកដីរបស់យើងខ្ញុំដោយផ្អែកថាទឹកដីយើងខ្ញុំគឺជាផ្នែកនៃល្បែងឆបោក“។ សម្តេចតេជោបានមានប្រសាសន៍បន្តថា ជាមួយគ្នានេះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានប្រើប្រាស់ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្ម និងរហូតការអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មដែលមានពីមុនមកសង្គ្រាមបច្ចេកវិទ្យាបានបង្ហាញការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្រួចស្រាល ដើម្បីគ្រប់គ្រងសញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសន្តិសុខសាយប័រដ៏សំខាន់។ ចុងក្រោយសង្គ្រាមនិងនយោបាយគាំពារនិយម ទាក់ទងនឹងធនធានធម្មជាតិ បាននិងកំពុងរុញច្រានឲ្យមានការដណ្ដើមគ្នាយ៉ាងខ្លាំង និងរឹតត្បិតលើធនធានយុទ្ធសាស្ត្រនានា ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសងាយរងគ្រោះធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសំណាញ់អសន្តិសុខជាប្រព័ន្ធ។  សម្ដេចតេជោបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិវឌ្ឍន៍ដល់គួរឲ្យព្រួយបារម្ភនៅក្នុងបរិបទនេះ គឺការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិដោយតួអង្គដែលមានអំណាច ដែលអនុវត្តសិទ្ធិការពារខ្លួនបែបផ្ដាច់មុខ ការវាយលុកមុនដោយគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវ និងយុទ្ធសាស្ត្រកំណត់គោលដៅដកក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំ។ ការគំរាមកំហែងសន្តិសុខជាប្រព័ន្ធនេះ បានបំផ្លាញទាំងស្រុង នៃសន្តិសុខរួម។ ជាលទ្ធផលហានិភ័យបែបនេះ បានបង្កឱ្យមានការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធដ៏គ្រោះថ្នាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ឱ្យធ្វើឱ្យប្រទេសងាយរងគ្រោះយល់ឃើញច្បាស់ថា សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិតែមួយមុខ មិនអាចការពារពួកគេពីការឈ្លានពានពីខាងក្រៅបានឡើយ។ ជាការឆ្លើយតបប្រទេសទាំងឡាយត្រូវបង្ខំចិត្ត រកការកសាងកម្លាំងយោធាយ៉ាងរហ័ស ហើយអាចនឹងឈានទៅដល់ ការបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធតំបន់៕ ដោយ៖ពលជ័យ

លោកជំទាវ Rosie Winterton រដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេសទទួលបន្ទុក​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​បានអញ្ជើញចុះមកទស្សនកិច្ចសាលាបឋមសិក្សា​គោកប្រាសាទ ស្ថិតនៅភូមិផ្អុង សង្កាត់កូនក្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ ឯកឧត្តម មាន ចាន់យ៉ាដា អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យបានឲ្យដឹងថា ដើម្បីពិនិត្យដោយផ្ទាល់នូវ​អគារសិក្សា​ដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នា​ពេលថ្មីៗកន្លងមក និងដំណើរការកម្មវិធីអប់រំ ដែលទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពីប្រទេសចក្រភពអង់គ្លេស (Britain) ជាពិសេសការជួយសង្គ្រោះ និងផ្ដល់ឱកាសសិក្សារៀនសូត្រដល់កុមារដែលបានផ្លាស់ទីលំនៅដោយសារបញ្ហាជម្លោះ។ អភិបាលខេត្តបានបញ្ជាក់ថា វត្តមានរបស់លោកស្រី Rosie Winterton មកកាន់ទឹកដីខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងការចុះផ្ទាល់នៅសាលាបឋម​សិក្សាគោកប្រាសាទនាពេលនេះ គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពី​ស្មារតីសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងការរួមចំណែកស្តារឡើងវិញនូវវិស័យអប់រំ និងនាំយកក្តីសង្ឃឹមមកជូនកុមាររងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម។ កម្ពុជាត្រូវការសន្តិភាពជាចាំបាច់ ដើម្បីធានាថាគ្មានកុមារណាម្នាក់ត្រូវបាត់បង់ឱកាសរៀនសូត្រឬការអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឡើយ។» គួរបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីចក្រភពអង់គ្លេសនាពេលនេះ មិនត្រឹមតែជួយជំរុញដល់ការស្តារឡើងវិញនូវរចនាសម្ព័ន្ធអប់រំក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការផ្ញើសារដ៏មានឥទ្ធិពល និងទស្សនវិស័យទូលំទូលាយទៅកាន់ពិភពលោកអំពីសារៈសំខាន់មិនអាចកាត់ថ្លៃបាននៃការការពារការអប់រំក្នុងតំបន់ជម្លោះ និងការផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមថ្មីដល់អនាគតកុមារកម្ពុជានៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនឱ្យបន្តបោះជំហានទៅមុខដោយមោទនភាព៕ដោយ៖ពលជ័យ