-
ស.រ.អា៖អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋចាក់វ៉ាក់សាំដូសទី៣ យ៉ាងយូរ៨ខែបន្ទាប់ពីចាក់លើកទីពីរ

រដ្ឋបាលលោក Joe Biden បានសម្រេចឱ្យប្រជាជនអាមេរិកភាគច្រើនគួរតែចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ ក្នុងរយៈពេល ៨ខែ បន្ទាប់ពីទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទី ២រួច ហើយយុទ្ធនាការវ៉ាក់សាំងដូសទី៣ នេះទៀតសោតនឹងចាប់ផ្តើមនៅដើមសប្តាហ៍ទី៣ នៃខែកញ្ញា ខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The New York Times។ មន្រ្តី ដែលបានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានដដែលអំពីផែនការនេះថា រដ្ឋាភិបាលគ្រោងនឹងប្រកាសសេចក្តីសម្រេចនៅឯសេតវិមាន នៅថ្ងៃពុធ នៅពេលឆាប់ៗ។ គោលដៅរបស់ផែនការ គឺអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិអាមេរិក ដែលបានទទួលវ៉ាក់សាំង Pfizer-BioNTech ឬ Moderna ហើយទទួលបានការការពារបន្ថែមពីវ៉ារ្យ៉ង់ដែលតា ដែលកំពុងរីករាលដាលទូទាំងប្រទេស។ ទោះយ៉ាងណា គោលនយោបាយថ្មីនេះ នឹងត្រូវពឹងផ្អែកលើរដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថអាមេរិក (FDA) ជាអ្នកចែកចាយ និងគ្រប់គ្រងវ៉ាក់សាំងទាំងនេះ។ មន្រ្តីដដែល បន្ថែមថា អ្នកដែលទទួលវ៉ាក់សាំង Johnson & Johnson តែមួយដូសនោះ ក៏ទំនងត្រូវទទួលវ៉ាក់សាំងដូសទី ៣ នេះដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែ គោលការណ៍នៅកំពុងរង់ចាំលទ្ធផល ពីការសាកល្បងលើអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ដែលអាចនឹងបញ្ចប់ក្នុងខែនេះ។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី ៣ នឹងត្រូវផ្ដល់ឱ្យគិលានុបដ្ឋាយិកា …
-
ប្រមុខកោះតៃវ៉ាន់៖ កោះនេះត្រូវតែខ្លាំង និងមានសាមគ្គីភាពជាងនេះ ក្រោយពេលអាមេរិកដកទ័ពពីអាហ្វហ្គានីស្ថាន

តៃវ៉ាន់ត្រូវតែខ្លាំង និងមានសាមគ្គីភាពឱ្យកាន់តែរឹងមាំជាងនេះ ស្របពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកដកកងទ័ពចេញពីអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ នេះបើតាមលើកឡើងរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen លើកឡើងក្នុងការបង្ហោះមួយលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោកស្រីកាលពីថ្ងៃពុធកន្លងទៅ។ យោងតាមលោកស្រី ស្ថានភាពនៅប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាននាពេលថ្មីៗនេះ ក៏ជាប្រធានបទក្នុងកិច្ចពិភាក្សាយ៉ាងច្រើននៅដែនដីកោះតៃវ៉ាន់ផងដែរ។ លោកស្រីបានសរសេរថា «ជម្រើសតែមួយគត់របស់តៃវ៉ាន់គឺ ត្រូវធ្វើខ្លួនឯងឱ្យមានភាពខ្លាំងជាងមុន មានសាមគ្គីភាពរឹងមាំជាងមុន និងត្រូវមានឧត្ដមគតិក្នុងការការពារខ្លួនឯង»។ លោកស្រីបានបន្ថែមថា «យើងចង់ធ្វើឱ្យវត្តមានរបស់តៃវ៉ាន់មានន័យសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ ចង់សំដៅថា តៃវ៉ាន់ជាធាតុមួយមិនខ្វះបានសម្រាប់សន្តិសុខរួមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ»។ លើសពីនេះទៅទៀត លោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា «ការពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការការពារពីសំណាកប្រទេសដទៃមិនមែនជាជម្រើសមួយសម្រាប់យើងនោះទេ»។ «ការពឹងផ្អែកលើសមានចិត្តម្ដងម្កាល ឬ ការបរិច្ចាគ ពីសំណាក់អ្នកដែលមិនមានបំណងបោះបង់ចោលនូវគំនិតចង់ប្រើកម្លាំងប្រឆាំងនឹងតៃវ៉ាន់ ក៏មិនមែនជាជម្រើសរបស់យើងដែរ»។ នេះបើតាមការបន្តរបស់លោកស្រី។ តៃវ៉ាន់ជាដែនដីមួយ ដែលអាចគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងបានប្រៀបបីដូចជារដ្ឋឯករាជ្យមួយអញ្ចឹង។ យ៉ាងណាមិញ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ រដ្ឋាភិបាលចិនដីគោកចាត់ទុកដែនដីនេះជាខេត្តមួយរបស់ខ្លួន ហើយជារឿយៗគំរាមកំហែងដល់ប្រទេសណាក៏ដោយ ដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ។ ចំណែកឯទំនាក់ទំនងតៃវ៉ាន់ និងអាមេរិកវិញ ត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ថាជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្រៅផ្លូវការ ដោយអាមេរិកមានច្បាប់មួយស្ដីពី «ទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់» ដែលច្បាប់នេះអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកលក់អាវុធទៅកាន់ដែនដីកោះតៃវ៉ាន់៕
-
និយ័តករ៖ តារាលក់តាមអនឡាញ គួរតែនិយាយភាសាចិនកុកងឺ និងស្លៀកពាក់ឱ្យបានល្អ

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសចិន បាននិយាយនៅថ្ងៃពុធទី ១៨ ខែសីហាថា អ្នកលក់ទំនិញឬ បុគ្គលនៅក្នុងឧស្សាហកម្មផ្សាយលក់ផ្ទាល់តាមបណ្ដាញសង្គមរបស់ប្រទេសចិន គួរតែនិយាយភាសាចិនកុកងឺនិងស្លៀកពាក់ឱ្យបានសមរម្យនៅពេលពួកគេលក់ផលិតផលតាមអ៊ីនធើណេត។ ទីផ្សារតាមរយះការផ្សាយផ្ទាល់បានទទួលបានការពេញនិយម ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះសូម្បីតែ ម៉ាកល្បី ៗ ដូចជា L’Oreal, Nike, Dyson និងអ្នកទិញឥវ៉ាន់អនឡាញ ហើយវេទិកាពាណិជ្ជកម្ម អេឡិចត្រូនិកចិន ភាគច្រើននាពេលឥឡូវនេះផ្តល់ជូនជម្រើសក្នុងការទិញនិងលក់ផលិតផលតាមរយៈការផ្សាយផ្ទាល់លើអនឡាញដែរ។ វិស័យនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៏និងទាមទារឲ្យមាន ការស៊ើបអង្កេត គឺកាលពីឆ្នាំមុនដោយអ្នកដើរចូលចិត្តទិញឥវ៉ាន់ និងម៉ាកផលិតផលមួយចំនួនបានចោទប្រកាន់អ្នកផ្សាយផ្ទាល់មួយចំនួន ថាផលិតក្លែងបន្លំដែលជំរុញឱ្យនិយតករអុីនធឺណេត របស់ចិនប្រកាសសេចក្តីព្រាងច្បាប់នៅខែវិច្ឆិកានេះ។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន នៅថ្ងៃពុធនេះបានបោះពុម្ពផ្សាយនូវសេចក្តីណែនាំលម្អិត បន្ថែមហើយជាលើកដំបូងបានលើកឡើង អំពីភាសារួមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេលបន្តផ្ទាល់។ ភាសាចិនកុកងឺគឺជាភាសាផ្លូវការ នៅក្នុងប្រទេសចិនប៉ុន្តែក៏មាន គ្រាមភាសានិងភាសាជនជាតិភាគតិច ជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។ ច្បាប់ថ្មីដែលត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញ ជាសាធារណៈរហូតដល់ថ្ងៃទី ២ ខែកញ្ញា ក៏បាននិយាយផងដែរថា អ្នកផ្សាយផ្ទាល់គួរតែស្លៀកពាក់តាម របៀបមួយដែលសមតម្យមិនប៉ះពាល់ ដល់ទស្សនិកជនរបស់ពួកគេផងដែរ។
-
ទេសាភិបាលធនាគារអាហ្វហ្គានីស្ថាននិយាយថា អាមេរិកចេញលឿនពេក

ទេសាភិបាលធនាគារកណ្តាលអាហ្វហ្គានីស្ថានលោក Ajmal Ahmady ដែលនិរទេសខ្លួនចេញក្រៅប្រទេសកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន និយាយថា អាមេរិកដកខ្លួនលឿនពេក ដោយបន្សល់ពេលតិចសម្រាប់ឱ្យអាហ្វហ្គានីស្ថានត្រៀមខ្លួន ដោយបន្ថែមថា វាគឺជាសិទ្ធិរបស់អាមេរិកក្នុងការដកចេញ ប៉ុន្តែគួរតែនៅយូរជាងនេះ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកក៏បានច្រានចោលការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ដែលថាយោធាអាហ្វហ្គានីស្ថានបរាជ័យក្នុងការប្រយុទ្ធដើម្បីប្រទេសរបស់ខ្លួន។ លោកនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនចាត់ទុកថានេះជាជ័យជម្នះយោធាសម្រាប់ពួកតាលីបង់នោះទេ ប៉ុន្តែប្រហែលជាជ័យជម្នះផ្នែកបញ្ញា ដែលពួកគេអាចបញ្ចុះបញ្ចូល ឬធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រជាជនឱ្យចុះចាញ់»។ អតីតទេសាភិបាលដែលធ្លាប់កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មអាហ្វហ្គានីស្ថានរូបនេះ បានទទួលស្គាល់ថា អំពើពុករលួយទ្រង់ទ្រាយធំនៅក្នុងប្រទេស គឺជាកត្តារួមចំណែកធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តដល់អាជ្ញាធរ និងជាកត្តាមួយដ៏ធំក្នុងការធ្វើឱ្យទីក្រុងកាប៊ុលធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃតាលីបង់ ដែលដើរទន្ទឹមគ្នានឹងកិច្ចព្រមព្រៀងដកទ័ពរវាងអាមេរិក និងតាលីបង់។ ក្នុងចំណោមកង្វល់ភ្លាមៗរបស់លោក គឺទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងអតិផរណា និងការធ្លាក់ចុះនៃរូបិយប័ណ្ណ។ លោក Ahmady និយាយថា៖ «ខ្ញុំគិតថាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនឹងកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ ខ្ញុំរំពឹងថា លំហូរជំនួយរបស់អ្នកបរិច្ចាគ នឹងធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងរយៈពេលពីរបីខែខាងមុខនេះ ហើយវានឹងធ្វើឱ្យរូបិយប័ណ្ណធ្លាក់ចុះ»។ លោកបន្តថា៖ «ការណ៍នេះនឹងនាំឱ្យមានអតិផរណា សម្ពាធលើប្រព័ន្ធធនាគារ និងកំណើននៃអត្រាភាពក្រីក្រកាន់តែខ្ពស់ជាដើម»។
-
ចិន៖ការរីករាលដាលវីរុសដែលតា ថយចុះ ខណៈប្រទេសដទៃនៅប្រឈមនឹងការលំបាក

កាលពីចុងខែកក្កដា អាជ្ញាធរចិនបានរកឃើញចង្កោមករណីវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ នៅទីក្រុងណានជីង ដែលក្រោយមករីករាលដាលទៅផ្នែកដទៃទៀតនៃប្រទេសចិន ដោយករណីភាគច្រើនត្រូវបានគេរកឃើញថាជាករណីវីរុសបម្លែងដែលតា។ ប៉ុន្តែមិនដល់មួយខែក្រោយមកការផ្ទុះឡើងនេះកំពុងបង្ហាញសញ្ញាដំបូងនៃការថយចុះវិញ។ ចំនួនបានធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ដោយប្រទេសនេះរាយការណ៍ករណីឆ្លងក្នុងស្រុកថ្មីចំនួន ៦ ករណីកាលពីថ្ងៃអង្គារនិង ៦ ករណីទៀតនៅថ្ងៃពុធ។ ការថយចុះនេះ គឺផ្ទុយស្រឡះពីបណ្ដាប្រទេសដទៃទៀត រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងការផ្ទុះឡើងដ៏សហាវនៃករណីឆ្លងវីរុសបម្លែងដែលតា។ ឥឡូវនេះ ៩៣ ភាគរយនៃករណីឆ្លងថ្មីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកគឺបង្កឡើងដោយវីរុសបម្លែងដែលតា ហើយកំពុងដាក់សម្ពាធលើមន្ទីរពេទ្យជាថ្មីម្ដងទៀត។ អ្នកជំនាញបានព្យាករណ៍ថាដោយសារវីរុសបម្លែងដែលតា អាមេរិកអាចប្រឈមនឹងអត្រាឆ្លង ២០០.០០០ នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃនៅពេលអនាគត ជាពិសេសក្នុងចំណោមប្រជាជនមិនទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំង។ រីឯនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកវិញ វីរុសបម្លែងដែលតាបានបង្ខំឱ្យផ្នែកមួយចំនួននៃប្រទេសអូស្ត្រាលី និងប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់វិលត្រឡប់ទៅរកកាបិទខ្ទប់ ហើយកំពុងបង្កផល់ប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជាឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងថៃ។ បន្ទាប់ពីការផ្ទុះឡើងដំបូងអាជ្ញាធរចិនបានចាត់វិធានការយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយទីក្រុងធំៗ ជាច្រើនបានចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការយកសំណាកទ្រង់ទ្រាយធំ និងរៀបចំមន្ទីរពិសោធន៍បណ្ដោះអាសន្នដើម្បីធ្វើកោសលវិច័យសំណាក។ ទីក្រុងយ៉ាំងចូវ ដែលមានប្រជាជន ៤,៥ លាននាក់ និងជាតំបន់ឆ្លងច្រើន ឥឡូវនេះការធ្វើតេស្តចំនួន៧ជុំទៅហើយ។ សហគមន៍ដែលរាយការណ៍ពីការឆ្លងមេរោគត្រូវបានបិទខ្ទប់ភ្លាមៗ ដោយប្រជាជនមិនអាចចាកចេញបានទេលើកលែង តែមានហេតុផលបន្ទាន់។ មនុស្សរាប់លាននាក់ត្រូវបានដាក់ឱ្យ ស្ថិតនៅក្រោមការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរ ក៏ដូចជានីតិវិធីពិនិត្យបន្ថែម និងការធ្វើចត្តាឡឺស័កពេលធ្វើដំណើរឆ្លងខេត្ត។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរបានបង្កើនយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងទូទាំងប្រទេស។ យោងតាមគណៈកម្មការសុខភាពជាតិ (NHC) រហូតមកដល់ពេលនេះប្រទេសចិនបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ច្រើនជាង ១,៨ ពាន់លានដូស៕
-
ក្រុមតាលីបង់ជំរុញអោយមនុស្សគ្មានឯកសារស្របច្បាប់ត្រូវចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានក្រុងកាប៊ុល

កាប៊ុល៖ សមាជិកតាលីបង់ម្នាក់ដែលទទួលបន្ទុកផ្នែកសន្តិសុខនៅខាងក្រៅអាកាសយានដ្ឋានក្រុងកាប៊ុល របស់ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានប្រកាសទៅកាន់ហ្វូងមនុស្សនៅខាងក្រៅអាកាសយានដ្ឋានថា មានតែមនុស្សដែលមានឯកសារធ្វើដំណើរប៉ុណ្ណោះ ដែលនឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលទៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន។ លោក Mohammad Jamil បានប្រាប់សារព័ត៌មានស៊ីនហួរតាមទូរស័ព្ទថា បុរសម្នាក់ដែលអះអាងថា ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវសន្តិសុខអាកាសយានដ្ឋានបានប្រាប់យើងថា មនុស្សទាំងអស់ដែលមិនមានឯកសារស្របច្បាប់ត្រូវចាកចេញពីច្រកទ្វារអោយបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍មុន កងកម្លាំងសន្តិសុខបានបរាជ័យក្នុងការបញ្ឈប់មនុស្សចូលក្នុងអគារព្រលានយន្តហោះ និងផ្លូវរត់របស់យន្តហោះ។ បន្ទាប់មកនៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះ ក្រុមតាលីបង់បានគ្រប់គ្រងព្រលានយន្តហោះ ហើយបានយល់ព្រមផ្តល់ការឆ្លងកាត់ប្រកបដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្សដែលកាន់ឯកសារ។ ក្រុមតាលីបង់បានជំរុញឲ្យប្រជាជនចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានក្រុងកាប៊ុល បន្ទាប់ពីមនុស្សចំនួន១២នាក់ត្រូវបានសម្លាប់នៅទីនោះចាប់តាំងពីថ្ងៃអាទិត្យមក។ មន្រ្តីតាលីបង់ និងណាតូនិយាយថា អ្នកទាំងនោះត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុង និងនៅជុំវិញព្រលានយន្តហោះទីក្រុងកាប៊ុល ដោយការបាញ់កាំភ្លើង ឬការរត់ជាន់គ្នា។ គួរបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមជម្លៀសអ្នកការទូត និងជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថានដែលបានធ្វើការឱ្យពួកគេកាលពីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍មុន។ ជើងហោះហើរជម្លៀសបានបន្តនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ហើយនឹងបន្តមុនចុងខែសីហា នេះបើយោងតាមប្រភព៕ ប្រភព៖ ស៊ីនហួរ
-
ចិន និងរុស្សីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់បំពេញគម្លាតបន្សល់ដោយអាមេរិកនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន

ការចូលកាន់កាប់អំណាចរបស់ក្រុមឧទ្ទាមតាលីបង់នៅប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានបានកែប្រែភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅលើទ្វីប ហើយបានផ្ដល់ឱកាសឱ្យប្រទេសចិន និងរុស្សីដើម្បីបញ្ចាំងឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេក្នុងគម្លាតបន្សល់ដោយការចាកចេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ បើទោះបីជាមានការចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំ និងប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារដោយអាមេរិក និងអង្គការណាតូ កងទ័ពអាហ្វហ្គានីស្ថានបានដួលរលំយ៉ាងរហ័ស ដោយគ្មានការតដៃប្រឆាំងនឹងការវាយលុករបស់ក្រុមតាលីបង់។ ការបរាជ័យនេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងដល់រូបភាពអន្តរជាតិរបស់អាមេរិក និងទំនាក់ទំនងរវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលមិនអំណោយផលសម្រាប់អាមេរិកគឺវាជារឿងល្អសម្រាប់ចិននិងរុស្ស៊ីទៅវិញ។ បើទោះបីប្រទេសទាំងពីរនេះនៅឆ្ងាយពីការទទួលស្គាល់ក្រុមតាលីបង់ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ក៏ដោយ គេសង្កេតឃើញថាពួកគេទាំងពីរគឺកំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមនេះសម្រាប់ហេតុផលរៀងៗខ្លួន។សម្រាប់ចិន គោលដៅដ៏សំខាន់មួយគឺការកម្ចាត់អំពើភេរវកម្មក្នុងតំបន់ ដែលគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ អ្នកវិភាគមួយចំនួន បាននិយាយថាសញ្ញាដំបូងបានបង្ហាញថាប្រទេសចិន ដោយអាចមានជំនួយពីរុស្សី ឬប៉ាគីស្ថាន ឬរដ្ឋាភិបាលណាមួយ ប្រកាន់យកយុទ្ធសាស្ត្រខុសគ្នាខ្លាំងពីអាមេរិក។ ក្រុងប៉េកាំងមិនទំនងជានឹងបញ្ជូនកងទ័ពទៅប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាននោះទេ ប៉ុន្តែគេអាចប្រើប្រាស់មធ្យោបាយការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យតាលីបង់ដើរតាមគន្លងរបស់ខ្លួនក្នុងការកម្ចាត់អំពើភេរវកម្ម។ ប្រភពការទូតអាស៊ីមួយរូប ដែលសូមមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ បានប្រាប់សារព័ត៌មាន The Financial Times ថាក្រុងប៉េកាំងមានឆន្ទៈផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានរាប់រយលានដុល្លារការសាងសង់ឡើងវិញនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗក្នុងអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលអាចជួយស្ដារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនេះ។ លើសពីនេះប្រទេសចិនព្យាយាមបញ្ចប់ការកំណត់ឈ្មោះក្រុមតាលីបង់ថាជាអង្គការភេរវកម្មដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ប៉ុន្តែការធ្វើបែបនេះនឹងត្រូវការកិច្ចសហការពីអាមេរិក ហើយដូច្នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាគោលដៅរយៈពេលវែង។ ប៉ុន្តែប្រទេសចិនបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាការផ្ដល់ជំនួយទាំងនេះ គឺអាស្រ័យទៅលើការប្រកាន់ខ្ជាប់របស់តាលីបង់ចំពោះគោលដៅចម្បងរបស់ចិន។ ចាប់តាំងពីចុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ មកប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានបានក្លាយជាជម្រករបស់ក្រុមភេរវកម្មជាច្រើន ដែលរួមមានចលនាអ៊ីស្លាមតួកគីស្ថានខាងកើត (ETIM)។ ក្រុម ETIM ភាគច្រើន គឺបង្កើតដោយជនជាតិអ៊ុយហ្គ័រដើម្បីធ្វើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ចិននៅតំបន់ស៊ីនជាំងភាគខាងជើងប្រទេសចិន។ ក្រុម ETIM ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីឆ្នាំមុនថាមានចំនួនយុទ្ធជនរហូតដល់ទៅ ៣៥០០ នាក់ដែលខ្លះមានមូលដ្ឋាននៅតំបន់មួយចំនួននៃអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសចិន។ ប្រទេសចិនបានចោទប្រកាន់ក្រុមនេះថានៅពីក្រោយការវាយប្រហារមួយចំនួននៅប្រទេសចិន ហើយទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ…
-
គុយបារឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងអ៊ីនធឺណិតបន្ទាប់ពីបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ

រដ្ឋាភិបាលគុយបា ដាក់ចេញនូវបទប្បញ្ញត្តិថ្មីស្តីពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម និងអ៊ីនធឺណិត ដែលក្រុមអ្នករិះគន់និយាយថាមានបំណងរារាំងការប្រឆាំង បន្ទាប់ពីមានបាតុកម្មតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំមិនធ្លាប់មានពីមុនមកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលជុំវិញកង្វះស្បៀងអាហារ និងថ្នាំពេទ្យ និងការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រឹត្យថ្មីនេះមានចែងថា សកម្មភាពញុះញង់ «ផ្លាស់ប្តូរសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ» គឺជាឧក្រិដ្ឋកម្ម ហើយបញ្ជាឱ្យអ្នកផ្តល់អ៊ីនធឺណិតបិទអ្នកប្រើប្រាស់ដែល «ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រូបភាពរបស់រដ្ឋ»។ ការតវ៉ាដែលបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងក្រុង San Antonio de los Baños ដែលជាក្រុងតូចមួយកាលពីខែកក្កដា ហាក់ដូចជាមិនមានអ្នករៀបចំផ្លូវការទេ ប៉ុន្តែបានសាយភាយតាមរយៈវេទិកាសហគមន៍លើអ៊ីនធឺណិត។ វិឌីអូ និងរូបភាពជាច្រើននៃការធ្វើបាតុកម្ម បានរីករាលដាលពាសពេញប្រទេសយ៉ាងឆាប់រហ័សបន្ទាប់ពីបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ជំរុញឱ្យអ្នកគាំទ្រចូលរួមកាន់តែច្រើន។ អ៊ិនធឺណិតចល័តនៅគុយបាទើបតែមាននៅខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៨ ប៉ុន្តែបានផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យជនជាតិគុយបា អាចទទួលបានព័ត៌មានពីប្រភពផ្សេងៗក្រៅពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ។ ទោះយ៉ាងណា បណ្តាញទូរគមនាគមន៍របស់គុយបា នៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីការតវ៉ា អ្នកប្រើប្រាស់ថាពួកគេមិនអាចចូលប្រើហ្វេសប៊ុក WhatsApp អ៊ីនស្តាក្រាម ឬតេលេក្រាមបានទេ។ មន្រ្តីគុយបានិយាយថា ក្រឹត្យថ្មីនេះមានគោលបំណងការពារប្រជាជនគុយបាឱ្យមានសុវត្ថិភាពពីឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។ អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទំនាក់ទំនងលោក Wilfredo González ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP ថា បទបញ្ជាថ្មីនេះបង្កើតឡើងដើម្បីការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ប្រជាជនគុយបា និងឯកជនភាពរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែលោកបន្ថែមថា វាក៏នឹងការពារមន្រ្តីរដ្ឋផងដែរក្រោមច្បាប់ថ្មី ដោយគ្មាននរណាម្នាក់អាចបង្អាក់មន្ត្រីរបស់ប្រទេស ឬដំណើរការបដិវត្តន៍បានទេ។ នាយកប្រចាំតំបន់អាមេរិកនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សលោក…
-
គណបក្សធំៗនៅម៉ាឡេស៊ីបញ្ជូនបេក្ខភាពរៀងៗខ្លួនទៅកាន់សភា សម្រាប់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជំនួសលោក Yassin

គណបក្សធំជាងគេនៅម៉ាឡេស៊ីអង្គការរួបរួមជាតិម៉ាឡេ ហៅកាត់ថា UMNO ដែលជាគណបក្សមួយនៃសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាចបានជ្រើសតាំងលោក Ismail Sabri Yaakob ដែលជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ UMNO នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីនៅក្នុងសភាជាន់ទាប។ ការសម្រេចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់កាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ។ លោក IsmailSabri ធ្លាប់ធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយលោក Muhyiddin Yassin ដែលបានលាលែងពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ចំណែកឯខាងសម្ព័ន្ធគណបក្សប្រឆាំងវិញបានជ្រើសតាំងអ្នកនយោបាយមាននិន្នាការប្រឆាំងដ៏ល្បីឈ្មោះគឺលោក Anwar Ibrahim ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ នៅម៉ាឡេស៊ី សភាជាន់ទាបមានអាសនៈសរុប ២២២ ប៉ុន្តែមានតែ ២អាសនៈត្រូវបានទុកនៅទំនេរ ដោយនៅពេលនេះសល់ ២២០កៅអី។ ក្នុងនោះដែរ សម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាចមានសរុប ១៨គណបក្ស ដែលរួមមាន UMNO ផងដែរនោះមានកៅអីទាំងអស់ ១១៥កៅអី ចំណែកខាងសម្ព័ន្ធគណបក្សប្រឆាំងមានកៅអីសរុប ១០៥កៅអី។ សភាជាន់ទាបនឹងធ្វើការបោះឆ្នោតជាសម្ងាត់ រួចបញ្ជូនបេក្ខភាពជាប់ឆ្នោត ដើម្បីឱ្យស្ដេចស៊ុលតង់ម៉ាឡេស៊ីជាអ្នកសម្រេច។ ការសម្រេចចុងក្រោយនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រ នៅពេលដែលស្ដេចស៊ុលតង់ម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្នគឺព្រះចៅ Abdullah ជួបជាមួយស៊ុលតង់នៅម៉ាឡេស៊ីចំនួន ៨អង្គផ្សេងទៀត។ រាជានិយមនៅម៉ាឡេស៊ីហាក់ខុសប្លែកពីប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោកបន្តិច ដោយក្សត្រតាមរដ្ឋនានានៅម៉ាឡេស៊ីចំនួន ៩អង្គ ផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្នា ៥ឆ្នាំម្ដងក្នុងការធ្វើជាព្រះមហាក្សត្រនៃសហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ីទាំងមូល៕
-
WHO៖ មិនចាំបាច់ចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញឥឡូវនេះទេ ខណៈការផ្គត់ផ្គង់នៅមានកំណត់

កាលពីថ្ងៃពុធ ទី១៨ សីហាប្រធានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោកស្រីស៊ូមយ៉ា ស្វាមីណាថានបាននិយាយនៅសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថាទិន្នន័យបច្ចុប្បន្នមិនបង្ហាញថាចាំបាច់ត្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងជំងឺកូវីដ-១៩ដូសជំរុញ ឬដូសទីបីទេ ខណៈពេលដែលការផ្គត់ផ្គង់នៅជុំវិញពិភពលោកនៅមានកំណត់។ ការលើកឡើងបែបបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញជូនប្រជាជនពួកគេចាប់ពីថ្ងៃទី២០ កញ្ញា ខណៈពេលដែលការរីករាលដាលវីរុសកូរ៉ូណាបម្លែងដែលតាកំពុងបង្កឱ្យកើនឡើងករណីវិជ្ជមាន។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដដែលទីប្រឹក្សា WHO លោកប្រ៊ូស អាលីវើដនិយាយដោយសំដៅទៅការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញនៅប្រទេសអ្នកមានថា៖ «មានវ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់នៅជុំវិញពិភពលោក ប៉ុន្តែវាមិនទៅដល់កន្លែងត្រឹមត្រូវតាមលំដាប់លំដោយទេ»។ លោកនិយាយថាវ៉ាក់សាំងពីរដូសគួរតែត្រូវបានផ្ដល់ទៅឱ្យអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុតនៅទូទាំងពិភពលោកមុនពេលត្រូវផ្ដល់ដូសជំរុញជូនអ្នកដែលបានទទួលវ៉ាក់សាំងពេញលេញ ដោយបន្ថែមទៀតថា «យើងគឺនៅលើផ្លូវវែងឆ្ងាយពីនោះ»៕