ឯកឧត្តម ថោ ជេដ្ឋា រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំចង្អៀត ដើម្បីពិភាក្សា និងរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងពង្រីកសក្តានុពលប្រព័ន្ធអាងស្តុកទឹក នៅតំបន់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចទី ៤ តាមបណ្តោយជួរព្រំដែនភាគខាងលិចប្រទេសកម្ពុជា សំដៅធានាសន្តិសុខទឹក ការពារបរិស្ថាន កាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនាព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី១ ខែកញ្ញានេះ ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្ដ្រីបានមានប្រសាសន៍ផ្តោតលើការពិនិត្យស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ការកំណត់ទិសដៅអាទិភាព និងការរៀបចំផែនការមេ ដោយជំរុញឱ្យមានការសិក្សាផ្លូវទឹក និងលើកផែនការស្តារអាងស្តុកទឹកតាមលំអានផ្លូវទឹកធម្មជាតិ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពស្តុកទឹកឱ្យបានជាអតិបរមា សម្រាប់ប្រើប្រាស់ទាំងក្នុងរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្ដ្រី បានបញ្ជាក់ពីការរៀបចំប្រព័ន្ធរំដោះទឹក និងប្រឡាយស្រោចស្រព ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពកសិកម្ម និងទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍តាមព្រំដែន ព្រមទាំងពង្រឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងបំពាក់ស្ថានីយស្វ័យប្រវត្តិ រួមទាំងអភិវឌ្ឍអាងទឹកសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ទ្រទ្រង់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងវិស័យទេសចរណ៍។ ជាកិច្ចបញ្ចប់ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំដល់ក្រុមការងារបច្ចេកទេស និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវបន្តសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអាជ្ញាធរដែនដី និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ចុះសិក្សាវាយតម្លៃដល់ទីតាំងជាក់ស្តែង ដើម្បីធានាឱ្យការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រនេះ មានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ឆ្លើយតបបានទាន់ពេលវេលា និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ស្របតាមគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជាតិរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៕

ឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានចេញមកបំភ្លឺករណីតា​រា​កំប្លែង ពាក់ មី យកត្រីស្ទក់ ដែលជាប្រភេទត្រីកម្រ ទៅធ្វើម្ហូបបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម បន្ទាប់ពីសាធារណជនបានជជែកវែកញែកយ៉ាងផុលផុសជុំវិញករណី។ ឯកឧត្តមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា ថ្មីៗនេះ មានការជជែកវែកញែកយ៉ាងផុលផុសជុំវិញករណី «ត្រីស្ទក់» ដែលលោក ពាក់ មី បានយកមកចម្អិន និងបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ ដើម្បីចៀសវាងជាការបន្តដេញដោលលើករណីនេះ ឯកឧត្តមទាញយកជាបទពិសោធ និងការសន្និដ្ឋានរួមមួយ សម្រាប់ការដើរទៅមុខទាំងអស់គ្នា។ ឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ បានលើកឡើងថា ការចូលរួមបញ្ចេញមតិរបស់មហាជននាពេលនេះ គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយដែលបង្ហាញពីការយល់ដឹង និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ជាងមុនទៅលើការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ បើធៀបនឹងពេលកន្លងមក។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមបញ្ជាក់ថា លោក ពាក់ មី ក៏តែងតែចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំ និងទប់ស្កាត់បទល្មើសនេសាទ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការស្គាល់គ្រប់ប្រភេទត្រីដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែងនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ ហេតុដូច្នេះ ព្រឹត្តិការណ៍ខាងលើនេះបានក្លាយជាមេរៀនមួយសម្រាប់សាធារណជនក្នុងការបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងស្វែងយល់ជាមុនថាតើប្រភេទត្រី ដែលនឹងត្រូវយកមកបរិភោគ ជាប្រភេទត្រីកម្រ ឬកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់ដែរឬទេ។ អ្នកនាំរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីឱ្យការចូលរួមការពារកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ការបន្តជួយផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំគ្នាទៅវិញទៅមក អំពីប្រភេទជលផលដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែង គឺជារឿងចាំបាច់បំផុត។ សម្រាប់ឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ ជំនួសឱ្យការបន្ទោសដាក់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកដឹង និងអ្នកមិនដឹង…

លទ្ធផលប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុបនៅឆ្នាំ២០២៦នេះ បង្ហាញថា បេក្ខ​ជនដែលបានប្រឡងជាប់មានចំនួន ១២ម៉ឺន ៥ពាន់ ៩៧៥នាក់ ស្មើនឹង ៨៤% នៃបេក្ខជនប្រឡងសរុប។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡានៅថ្ងៃនេះ។ បេក្ខជនជាប់និទ្ទេស A មានចំនួន ២០២២នាក់, និទ្ទេស B មានចំនួន ៨ ៨៤៨នាក់, និទ្ទេស C មានចំនួន ២ម៉ឺន៣ពាន់ ៤២២នាក់, និទ្ទេស D មានចំនួន ៤ម៉ឺន ៤ពាន់ ៨៦៩នាក់ និងនិទ្ទេស E មានចំនួន ៤ម៉ឺន ៦ពាន់ ៨១៤នាក់។ ក្រសួងអប់រំបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមបេក្ខជនជាប់និទ្ទេស A ទាំងអស់ ស្រ្តីមានចំនួន ៥៣,៤៦% ហើយបេក្ខជននៅ ភ្នំពេញមាននិទ្ទេស A ច្រើនជាងគេ គឺរហូតដល់ ៧៨៣នាក់។ ចំណែកខេត្តដែលមានបេក្ខជនជាប់និទ្ទេស A តិចជាងគេ គឺខេត្តប៉ៃលិន ដែលមានអ្នកទទួលនិទ្ទេស A…

នៅប្រទេសវៀតណាម កសិករមួយចំនួន ជាពិសេសកសិករនៅតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្ដាល​ ដែលជាតំបន់ផលិតកាហ្វេសំខាន់ បាននាំគ្នាប្ដូរពីការដាំកាហ្វេទៅដាំទុរេនវិញ ដោយសារទុរេនមានតម្លៃ និងតម្រូវការខ្ពស់ពីទីផ្សារចិន។ លោក ច័ន្ទ សុផល អ្នកជំនាញកសិកម្ម និងជាប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​គោលនយោបាយ យល់ឃើញថា នេះគឺជាឱកាសល្អសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះដំណាំកាហ្វេ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលមានសក្ដានុពលលើដំណាំមួយនេះ។ លោកសង្កេតឃើញថា រយៈពេលចុងក្រោយនេះ តម្រូវការគ្រាប់កាហ្វេ មានការកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ទាំងនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា និងទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លោក ច័ន្ទ សុផល កត់សម្គាល់ឃើញថា កាហ្វេចាប់ផ្តើមមានទីផ្សារល្អប្រសើរត្រឹមតែរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតំបន់ដែលផលិតកាហ្វេ ដូចជា អាមេរិកឡាទីន ជាដើម បានជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួត ធ្វើឲ្យទិន្នផលកាហ្វេធ្លាក់ចុះ ហើយថ្លៃកាហ្វេកើនឡើង។  កម្ពុជា មានផ្ទៃដីដាំដុះដំណាំកាហ្វេសរុបប្រមាណ ៨០០ហិកតា និងគ្រោងពង្រីក ៨០០ហិកតាបន្ថែម ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ដំណាំកាហ្វេភាគច្រើនមាននៅខេត្តមណ្ឌលគិរី និងរតនគិរី ខណៈខេត្តមួយចំនួនទៀតដូចជា ពោធិ៍សាត់ កោះកុង ប៉ៃលិន ត្បូងឃ្មុំ និងកំពង់ចាម ក៏មានការដាំដុះកាហ្វេដែរ ប៉ុន្តែនៅមានទំហំតិចតួចនៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា មានតម្រូវការគ្រាប់កាហ្វេប្រមាណជា ២ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែ ការផលិតជាក់ស្តែងបានប្រមាណតែ ២ពាន់តោន ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះបង្ហាញថា…

សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើនជំនួយចំនួន ១៣លានដុល្លារឲ្យកម្ពុជាសម្រាប់បោសសម្អាតមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនៅឆ្នាំ២០២៦នេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការថ្មីៗ បន្ទាប់ពីជម្លោះតាមព្រំដែននៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ជាមួយប្រទេសថៃ។ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក ជំនួយរបស់អាមេរិកសម្រាប់បោសសម្អាតមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនៅកម្ពុជានេះ គឺសរុបចំនួន ២៣៥លានដុល្លារ។ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបានបញ្ជាក់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃអង្គារ៍ទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា អស់រយៈពេលជាង ៣០ឆ្នាំមកហើយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជាលើ​វិស័យសកម្មភាពកំចាត់មីន បានជួយធ្វើឱ្យសហគមន៍កាន់តែមានសុវត្ថិភាព និងនាំយកដី ដែលមាន​ការ​បំពុល​ដោយមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។ ស្ថានទូតបានគូសបញ្ជាក់ថា តាមរយៈភាពជាដៃគូជាមួយកម្ពុជា ប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះជីវិតបានពង្រីកទៅដល់សហគមន៍តាមព្រំដែន ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជម្លោះនាពេលថ្មីៗនេះ។ អាមេរិកបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចសហប្រ​តិបត្តិការដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយអាជ្ញាធរមីន និងមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ព្រមទាំងអ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាក្នុងការបោសសម្អាតមីនផងដែរ។ អាមេរិកបានរំលឹកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក ប្រតិបត្តិការដែលមានការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិក បានបោសសម្អាត និងប្រ​គល់ដីដែលរងការបំពុលចំនួនជាង ៧១៤លានម៉ែត្រក្រឡា ដោយកម្ទេចមីនប្រឆាំងមនុស្ស និងមីនប្រឆាំងរថក្រោះជាង ១១ម៉ឺនគ្រាប់ ព្រមទាំងសំណល់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ (UXO) ចំនួន ៥៥ម៉ឺនគ្រាប់ ក្នុងនោះក៏មានគ្រាប់បែកចង្កោមផងដែរ។ សម្រាប់អាមេរិក រាល់ផ្ទៃដីដែលបានបោសសម្អាត គឺជាការបើកឡើងវិញនូវឱកាសសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម ជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់ និងបើកផ្លូវឱ្យមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព សម្រាប់ប្រ​ជាជនកម្ពុជាជំនាន់ក្រោយៗ។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុត គឺបន្ទាប់ពីការខិតខំប្រឹងប្រែងអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ការងារនេះកំពុងជួយឱ្យគ្រួសារកម្ពុជាកាន់តែច្រើនអាចរស់នៅ និងប្រកបការងារដោយសុវត្ថិភាព។ យោងតាមអង្គភាព CMAC សង្គ្រាមថៃឈ្លានពានទាំងពីរលើកនៅឆ្នាំ២០២៥ បានគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ដល់ឃុំ/សង្កាត់ចំនួន ៦០​…