សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីកិច្ចការពារទិន្នន័យបុគ្គល បានឈានដល់ដំណាក់កាលពិភាក្សាចុងក្រោយហើយ បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការពិគ្រោះយោបល់ចំនួន ៣លើកកន្លងមក។ សិក្ខាសាលាផ្ទៀងផ្ទាត់លើកចុងក្រោយត្រូវបានធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការពិភាក្សា និងសរុបមតិយោបល់ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីពិនិត្យ មុននឹងស្នើសុំការអនុម័តពីសភា។ ឯកឧត្តម គង់ ផល្លៈ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ប្រាប់បណ្តាញព័ត៌មាន AMS ថា ក្នុងបរិបទនៃបរិវត្តកម្មឌីជីថលដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ទិន្នន័យបានក្លាយជាធនធានយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃ និងជាកម្លាំងចលករសំខាន់សម្រាប់នវានុវត្តន៍ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាសាធារណៈ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការការពារទិន្នន័យបុគ្គលក៏បានក្លាយជាបញ្ហាអាទិភាព ដើម្បីធានាថា ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យប្រព្រឹត្តទៅដោយសុវត្ថិភាព មានទំនួលខុសត្រូវ និងគោរពសិទ្ធិរបស់បុគ្គល។ ​ ឯកឧត្តមបានលើកឡើងថា ប្រជាពលរដ្ឋនឹងប្រើប្រាស់សេវាឌីជីថលដោយភាពជឿជាក់ លុះត្រាតែពួកគេមានទំនុកចិត្តថា ទិន្នន័យបុគ្គលរបស់ខ្លួនត្រូវបានការពារយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ ចំណែកធុរជននឹងធ្វើការវិនិយោគ ឬធ្វើនវានុវត្តន៍ដោយមានទំនុកចិត្ត លុះត្រាតែមានក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តច្បាស់លាស់ តម្លាភាព និងអាចព្យាករបាន។ ដូច្នេះ ការការពារទិន្នន័យបុគ្គល មិនត្រឹមតែជាកាតព្វកិច្ចផ្នែកច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កសាងទំនុកចិត្ត និងជំរុញបរិវត្តកម្មឌីជីថលប្រកបដោយចីរភាពផងដែរ។ ទំនុកចិត្តដែលកើតចេញពីការការពារទិន្នន័យបុគ្គល មិនត្រឹមតែជាមូលដ្ឋានសម្រាប់បរិវត្តកម្មឌីជីថលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាជំនាន់ថ្មី ជាពិសេសបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ផងដែរ។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីកិច្ចការពារទិន្នន័យបុគ្គល មិនមានគោលបំណងរារាំងនវានុវត្តន៍ ឬបង្កើតបន្ទុកនិយ័តកម្មដែលមិនចាំបាច់នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានគោលបំណងបង្កើតបរិយាកាសឌីជីថលប្រកបដោយទំនុកចិត្ត ដែលក្នុងនោះ…

អ្នកឃ្លាំមើលការអនុត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកនៅកម្ពុជាបានជំរុញឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានតឹងរឹងទៅ​លើ​ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បុកមនុស្សស្លាប់ហើយរត់គេចមិនទទួលសុខត្រូវ។ ការជំរុញនេះធ្វើឡើងក្រោយពីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ បណ្តាលឲ្យជនរងគ្រោះស្លាប់បាត់បង់ជីវិត រីឯជនបង្កបានរត់គេចខ្លួនពីកន្លែងកើតហេតុ។ ជាក់ស្ដែង គ្រោះថ្នាក់ដ៏រន្ធត់ចុងក្រោយបានកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល​ រវាងរថយន្តបុកជាមួយម៉ូតូសណ្ដោងរឺម៉ក បណ្ដាលឲ្យយុវតីម្នាក់ស្លាប់ និងមនុស្ស ៤នាក់ទៀតរងរបួសស្រាល។ ជនបង្កបានរត់គេចខ្លួនភ្លាមៗ ហើយ២ថ្ងៃក្រោយមក ក៏បានចូលខ្លួនមកសារភាពនៅអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងតាខ្មៅ។ មន្ត្រីជំនាញបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ ដើម្បីចាត់ការបន្តតាមនីតិវិធីច្បាប់ ទោះបីជនបង្កបានបង់ប្រាក់សំណងចំនួន ១៨ ៥០០ ដុល្លារដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះក៏ដោយ។ ករណីបុករត់បែបនេះក៏បានកើតឡើងកាលពីយប់ ថ្ងៃទី២៨​ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០២៦នៅក្បែរផ្សារទំនើប អ៊ីអន​ 2​​​ ខណ្ឌសែនសុខ​ រាជធានីភ្នំពេញ​ បណ្តាលបុរសម្នាក់បាត់បង់ជីវិត។ សាធារណជនទាមទារឲ្យមានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់ធ្ងន់ធ្ងរលើជនបង្ក ដើម្បីឲ្យពួកគេរៀលចាល និងទុកជាការព្រមានដល់អ្នកក្រោយទៀត កុំឲ្យយកគំរូតាម។ លោក គឹម បញ្ញា នាយកអង្គការមូលនិធិបង្ការរបួសអាស៊ី (AIP) បានបញ្ជាក់ប្រាប់បណ្ដាញព័ត៌មាន AMS ថា ការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់លើជនបង្ក ដែលបុកគេស្លាប់ហើយរត់គេច អាចកាត់បន្ថយករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅកម្ពុជាបានច្រើន។ លោកបន្តថា៖ ប្រសិនបើយើងមានវិធានការឲ្យបានតឹងរឹង ប្រកបដោយតម្លាភាព ហើយស្មើភាព ខ្ញុំជឿជាក់ថាករណីនេះអាចកាត់បន្ថយបានច្រើនជាអតិបរិមា។ នាយកអង្គការមូលនិធិបង្ការរបួសអាស៊ីយល់ឃើញថា ច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកថ្មីសម្រាប់ដាក់ទោសទណ្ឌទៅលើជនបង្កបុកគេស្លាប់ហើយរត់គេចខ្លួន​ ស្ថិតក្នុងកម្រិតស្រាលនៅឡើយ។ លោកស្នើឲ្យមានការបន្ថែមទោសឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរជាងពេលបច្ចុប្បន្ន ។ចំណែកលោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ អប់រំ…

ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីកាលពីថ្ងៃទី៣ និងទី៤សីហា ប្រមុខការទូតកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីគោលជំហររបស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដោយសន្តិវិធី ខណៈដែលភាគីថៃនៅតែបន្តលាបពណ៌លើកម្ពុជា។ យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបទេស ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា បានប្រាប់ភាគីម៉ាឡេស៊ីថា កម្ពុជានៅតែប្រកាន់ជំហរបន្តដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានស្រាប់។ ប៉ុន្តែពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននេះ ភាគីថៃនៅតែបន្តប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តមូលបង្កាច់ និងលាបពណ៌លើកម្ពុជា ដើម្បីបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនពីបញ្ហានយោបាយផ្ទៃក្នុង និងជំរុញស្មារតីជាតិនិយម។ លោកបណ្ឌិត ថុង ម៉េងដាវីត អ្នកវិភាគភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ទាំងក្រុមយោធាថៃ និងអ្នកនយោបាយថៃតែងតែចាត់ទុកការធ្វើនយោបាយតូបនីយកម្មព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ជាការបង្វែរដានពីវិបត្តិផ្ទៃក្នុង និងបង្កើនប្រជាប្រិយភាពពីប្រជាជនខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ហើយពុំមានការប្តេជ្ញាចិត្តនយោបាយច្បាស់លាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាឡើយ។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់កម្ពុជា គឺតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធីទាំងការប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគី និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ចប់អរិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងជាពិសេសដើម្បីអាចឱ្យជនភៀសសឹកអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគេវិញ។ បើតាមបណ្ឌិត ថុង ម៉េងដាវីត បញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុង និងការប្រកួតប្រជែងអំណាចរបស់អ្នកនយោបាយថៃ និងក្រុមយោធា គឺជាឧបសគ្គសំខាន់ក្នុងការជំរុញការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជា មានសាមគ្កីភាព និងឯកភាពជាតិខ្លាំងក្លា ហើយប្រជាជនគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្រ្ត “ស្ងាត់តែមិនស្ងៀម” របស់សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី…

ឥទ្ធិពលព្យុះទី១៤ «កុជីរ៉ា» និងព្យុះ «ដុលហ្វីន» អាចនឹងបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់កន្ត្រាក់នៅកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃទី៥-១៥ ខែសីហា ។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានឱ្យដឹងនៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ខ្លួនថា ស្ថានភាពព្យុះទី១៤ ឈ្មោះ «កុជីរ៉ា» (Kujira) និងព្យុះសង្ឃរាទី១៣ ឈ្មោះ «ដុលហ្វីន» (Dolphin) ដែលកំពុងបង្កឥទ្ធិពលលើរបបខ្យល់មូសុងនិរតីដែលបក់​លើឈូងសមុទ្របេងហ្គាល សមុទ្រអាន់ដាម៉ាន់ សមុទ្រចិនខាងត្យូង អាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រកម្ពុជា និងលើព្រះរាជាណា​ចក្រ​កម្ពុជា ចាប់ពី ថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ ឥទ្ធិពលនេះនឹងធ្វើឱ្យអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា មានការប្រែប្រួលក្នុងនេះ៖ តំបន់វាលរាប៖ រួមមាន រាជធានីភ្នំពេញ បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង សៀមរាប កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ព្រៃវែង កណ្តាល តាកែវ និងខេត្តស្វាយរៀង អាចមាន​ភ្លៀងធ្លាក់លាយឡំជាមួយខ្យល់កន្ត្រាក់ និងផ្គររន្ទះ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ៥០%។ តំបន់ខ្ពង់រាប រួមមាន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប៉ៃលិន…

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានចាប់ផ្តើមធ្វើកំណាយបុរាណវិទ្យាជាលើកដំបូង ដើម្បីសិក្សាពីរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវបុរាណឆ្លងកសិន្ធុខាង​លិច​នៃប្រាសាទបាគង មុនឈានដល់ការជួសជុលពង្រឹងឡើងវិញ។ ក្រុមអ្នកជំនាញនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងដំណើរការ​កំណាយស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យានៅតាមបណ្តោយផ្លូវចូល​ឆ្លងកសិន្ធុ​ខាងលិចនៃប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាបដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យបច្ចេកទេស និងសិក្សាពីស្ថានភាពខូចខាតនៃរចនាសម្ព័ន្ធទាំងមូល មុននឹងឈានទៅអនុវត្តគម្រោងជួសជុល និងពង្រឹងសោភ័ណភាពស្ពានហាលនេះឡើងវិញ។ លោក សារាយ គឹមហួល ប្រធានក្រុមអភិរក្សតំបន់រលួសនៃនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទ និងបុរាណវិទ្យា បានឱ្យដឹងថា ផ្លូវចូល​ឆ្លងកសិន្ធុខាងលិចរបស់ប្រាសាទបាគងមានប្រវែង ៧០ម៉ែត្រ ,ទទឹង ១២ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ៤ម៉ែត្រ។ មុននឹងចាប់ផ្តើមការងារ​ជួសជុលជាក់ស្តែង ក្រុមការងារចាំបាច់ត្រូវធ្វើកំណាយបុរាណវិទ្យា ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពីរចនាសម្ព័ន្ធដើមទាំងស្រុង ព្រមទាំង​រៀបចំប្រមូលបំណែកថ្មបាយក្រៀម និងចម្លាក់ដងខ្លួននាគដែលបានរលុះធ្លាក់ និងកប់នៅក្នុងកសិន្ធុ។ បច្ចុប្បន្ន រចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវចូលនេះបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់កាលវេលាជាង១ពាន់ឆ្នាំ។ ជញ្ជាំងទប់តួថ្នល់​ធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមទាំងសងខាង បានរលុះធ្លាក់ស្ទើរតែទាំងស្រុង រីឯចម្លាក់ដងខ្លួននាគអមសងខាងផ្លូវក៏បានបាត់បង់​ពីទី​តាំងដើមភាគច្រើនផងដែរ។ កត្តាចម្បងដែលបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតនេះ គឺមកពីដើមឈើដុះចាក់ឫសរីកសាយ និង​ការហូរច្រោះដីដោយសារទឹកភ្លៀងជារៀងរាល់រដូវវស្សា។ លោកបណ្ឌិត ជា សុជាតិ បុរាណវិទូ និងជាអ្នកទទួលបន្ទុកការងារកំណាយនៅទីតាំងនេះ បានបញ្ជាក់ថា ផ្លូវចូលឆ្លងកសិន្ធុខាង​លិច​ប្រាសាទបាគង ពុំធ្លាប់មានប្រវត្តិសិក្សាស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យា ឬជួសជុលនាពេលកន្លងមកនោះឡើយ។ ការធ្វើកំណាយ​នាពេលនេះគឺមានសារសំខាន់បំផុតក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ស្របតាមអនុសាសន៍ និងបទដ្ឋាន​បច្ចេក​ទេសរបស់គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិ ដើម្បីសម្របសម្រួលកិច្ចគាំពារ និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ និងសំបូរ​ព្រៃគុក។  ខណៈនេះក្រុមការងារបានរៀបចំផែនការសកម្មភាព និងបច្ចេកទេសនៃកំណាយ ដោយកំណត់ទីតាំងកំណាយក្នុងជំហានដំបូង​ចំនួន ៤ កន្លែង រួមមាន ជ្រុងឦសាន ជ្រុងអាគ្នេយ៍ ជ្រុងនិរតី…