ក្រសួងសុខាភិបាលបានរៀបចំទិវាពិភពលោកសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺ ក្រោមប្រធានបទ «ការថែទាំប្រកបដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជំងឺមិនឆ្លង» អមដោយពាក្យស្លោក «ការថែទាំប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ដើម្បីជីវិត»។ ទិវាពិភពលោកសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺត្រូវបានរៀបចំឡើងនាព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល តំណាងដៃគូអន្តរជាតិ និងថ្នាក់ដឹកស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធវិស័យសុខាភិបាល។ ការប្រារព្ធទិវាសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺ គឺស្របគ្នាទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ-ដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានចាត់ទុកការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពប្រជាជន ជាអាទិភាពគន្លឹះក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ក្នុងនោះក៏មានការធានាឱ្យបាននូវសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកជំងឺមិនឆ្លង។ នៅទូទាំងសកលលោក ជំងឺមិនឆ្លងគឺជាមូលហេតុចម្បងនៃការស្លាប់ ដែលមានរហូតដល់ប្រមាណ បីភាគបួន ឬ៧៥% នៃករណីស្លាប់សរុប។ ជំងឺទាំងនេះមានដូចជា ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺមហារីក ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺផ្លូវដង្ហើមរ៉ាំរ៉ៃ។ ទិន្នន័យពិភពលោកបង្ហាញថា អ្នកជំងឺប្រមាណ ១នាក់ ក្នុងចំណោម ១០នាក់ បានជួបប្រទះគ្រោះថ្នាក់ ឬការប៉ះពាល់ដោយអចេតនានៅចំណុចណាមួយក្នុងដំណើរនៃការថែទាំសុខភាព ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ ជិតពាក់កណ្តាលនៃគ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះ គឺជាគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចទប់ស្កាត់បាន។ សមិទ្ធផលនៃការប្រារព្ធទិវាពិភពលោកសុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺថ្នាក់ជាតិនេះ មានការគាំទ្រពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន តាមរយៈអង្គការ JICA និងការគាំទ្របច្ចេកទេសពីគណៈកម្មការអន្តរជាតិទទួលស្គាល់គុណភាពមន្ទីរពេទ្យ (Joint Commission International) និងដៃគូផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងការអនុវត្តស្តង់ដាទទួលស្គាល់គុណភាពមន្ទីរពេទ្យកម្ពុជា សុវត្ថិភាពអ្នកជំងឺ និងគុណភាពសេវា គឺជាស្នូលសំខាន់។…

ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល ផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវការទទួលពាក្យស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតថ្មី សម្រាប់ការផ្តល់សេវាកម្មដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យលើដំបូលជូនអ្នកប្រើប្រាស់អគ្គិសនីនៅកម្ពុជា ដោយហេតុថា នាពេលបច្ចុប្បន្ន មានក្រុមហ៊ុនចំនួន ៦៨ ដែលទទួលបានការអនុញ្ញាត និងអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការបានគ្រប់គ្រាន់រួចហើយ។ ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងចុះថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល បានឲ្យដឹងថា ក្នុងការអនុវត្តគោលការណ៍សម្រាប់ការផ្តល់សេវាកម្មដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យលើដំបូលនៅកម្ពុជា ក្រសួងបានផ្តល់លិខិតអនុញ្ញាតដល់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យលើដំបូលបានចំនួន ៦៨ ក្រុមហ៊ុនរួចហើយ ហើយក្រុមហ៊ុនចំនួន ៥៨ បានទទួលអាជ្ញាបណ្ណពីអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា សម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន។ ផ្អែកលើស្ថានភាពនៃការអនុវត្តគោលការណ៍ខាងលើ និងតម្រូវការផ្តល់សេវាកម្មដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យលើដំបូលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្រសួងពិនិត្យឃើញថា ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតរួចហើយ មានចំនួនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរួចដែរ។ ដូច្នេះ ដើម្បីទុកពេលវេលាសម្រាប់ការតាមដាន និងវាយតម្លៃការផ្តល់សេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបាន ការអនុញ្ញាតរួច ព្រមទាំងពិនិត្យឡើងវិញនូវតម្រូវការជាក់ស្តែងសម្រាប់ការផ្តល់សេវាកម្មខាងលើនេះ ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល សម្រេចផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវការទទួលពាក្យស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតថ្មីដល់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យលើដំបូល ចាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹងនេះតទៅ រហូតដល់មានការជូនដំណឹងសារជាថ្មី។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងកំណត់ថា ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតរួចហើយ ត្រូវអនុវត្តការងារដំឡើងដោយផ្ទាល់ ដោយមិនត្រូវផ្ទេរ ឬប្រថាប់ត្រា ឬប្រគល់ការទទួលខុសត្រូវលើការងាររបស់ខ្លួនឱ្យទៅក្រុមហ៊ុន ឬបុគ្គលដទៃដែលពុំមានការអនុញ្ញាតឡើយ ព្រមទាំងមិនត្រូវផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបំភាន់ ឬបញ្ចុះបញ្ចូលអតិថិជនឱ្យដំឡើងប្រព័ន្ធលើសពីតម្រូវការជាក់ស្តែងនោះទេ។ ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា និងអគ្គិសនីកម្ពុជា នឹងសហការគ្នាចុះត្រួតពិនិត្យ តាមដាននិង វាយតម្លៃជាក់ស្តែងលើការអនុវត្តការងាររបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ តាមការចាំបាច់។ ក្នុងករណីរកឃើញថា ក្រុមហ៊ុនណាមួយមិនគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃអាជ្ញាបណ្ណ ស្តង់ដាបច្ចេកទេស…

នារដូវវស្សាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំ បង្កើតបាននូវ​ភាពអស្ចារ្យមួយ ។នោះគឺស្លែពណ៌បៃតងស្រស់ដូចត្បូងមរកត ដែលដុះតោងលើផ្ទាំងថ្ម និងរូបចម្លាក់សិលាចំណាស់ មិនត្រឹម​តែបន្ថែមសោភណភាពបែបធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានប្រែ​ប្រាសាទបុរាណក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរឱ្យមានជីវិតរស់រវើក និង ឆក់យកបេះដូងភ្ញៀវទេសចរ​ឱ្យចូលទស្សនា​មិនជិន​ណាយ។ រៀងរាល់ នាពេលរដូវវស្សាឈានចូលមកដល់ ស្លែពណ៌​បៃតងខ្ចីប្រៀបបាននឹងត្បូងមរកត បានផុសឡើង​គ្របដណ្ដប់​ផ្ទាំងថ្មប្រាសាទ ឬរូបចម្លាក់នានា បង្កើតបានជាទស្សនីយ​ភាពប្លែកភ្នែក និងស្រស់ត្រកាល។ ជាកម្រាលព្រំធម្មជាតិដ៏មាន​មន្តស្នេហ៍​ឆក់យកអារម្មណ៍ និងក្រសែភ្នែកភ្ញៀវទេសចរឱ្យលង់​លក់ក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់នៃបុរាណដ្ឋានវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្រ្ត។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ គេសង្កេតឃើញមានទេសចរជាច្រើនបាន​ចំណាយពេលគយគន់ និងផ្តិតយករូបភាពរូប​ចម្លាក់ដែលគ្រប​ដណ្ដប់ដោយស្លែពណ៌បៃតងទាំងនោះ ទុកជាអនុស្សាវរីយ៍​ដ៏មានតម្លៃ។ លើសពីភាពទាក់ទាញផ្នែកសោភណភាព «ស្លែ» ដែលដុះរុំ​ស្រោប​លើផ្ទាំងសិលាប្រាសាទបុរាណ ថែមទាំងផ្តល់នូវ​អត្ថប្រយោជន៍ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ អ្នកជំនាញផ្នែកអភិរក្សថ្មបុរាណបានពន្យល់ថា ស្លែធម្មជាតិ​ទាំងនេះ មិនត្រឹម​តែជាប្រភពនៃភាពអស្ចារ្យប៉ុណ្ណោះទេ តែវាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការការពារផ្ទាំងថ្មពីកម្តៅថ្ងៃ និងជួយបន្សុទ្ធខ្យល់ អាកាសឱ្យបរិសុទ្ធ ខណៈបច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងធំៗនៅលើពិភពលោកកំពុងខិតខំបណ្តុះស្លែដើម្បីជួយបរិស្ថាន ។កម្ពុជាពិតជា​មានសំណាងដែលធម្មជាតិបានផ្តល់​នូវប្រព័ន្ធការពារដ៏រឹងមាំនេះដោយឯកឯង។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានគូសបញ្ជាក់ថា ទោះក្នុងរដូវវស្សា ឬ​រដូវប្រាំង ស្លែនៅតែបន្តបំពេញតួនាទីជាស្រទាប់ការពារ កាត់​បន្ថយ​កម្តៅដែលជះមកលើផ្ទាំងថ្មប្រាសាទ ដែលមានអាយុ​កាលរាប់រយ រាប់ពាន់ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នគេសង្កេតឃើញថា មានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ បានមកទស្សនា និងទទួលយកបទពិសោធន៍​ដ៏ស្រស់​បំព្រង​នេះនៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ខេត្តសៀមរាប។ ភ្ញៀវទាំង​ឡាយមិនដែលរំលងការផ្តិតយករូបភាព ឬស្ទាប​អង្អែលកម្រាល​ព្រំមរកតនេះឡើយ ។ យោងតាមរបាយការណ៍គ្រឹះស្ថានអង្គរ ក្នុងរយៈពេល ៨ខែឆ្នាំ​នេះ រមណីយដ្ឋានអង្គរ…

ការកើនឡើងនៃភាពយន្ត និងវីដេអូបញ្ចូលសំឡេងបង្កើតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នៅលើបណ្តាញសង្គមកម្ពុជា កំពុងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារភាពចម្លែកថ្មី ការកម្សាន្តលឿនរហ័ស និងភាពងាយស្រួលក្នុងការផលិត។ ក្រសួងវប្បធម៌បានព្រមានពីផលប៉ះពាលល់ និងកំពុងរៀបចំធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន វីដេអូ និងភាពយន្តដែលបង្កើតឡើងដោយការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងការបញ្ចូលសំឡេង AI កំពុងទទួលបានការពេញនិយម និងទាក់ទាញអារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅលើបណ្តាញសង្គមកម្ពុជា។ កត្តាចម្បងដែលធ្វើឱ្យទម្រង់នេះរីកដុះដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស គឺដោយសារភាពចម្លែកប្លែកអារម្មណ៍ និងសមត្ថភាពក្នុងការផលិតបានលឿនរហ័ស ដោយមិនបាច់ចំណាយពេល ឬថវិកាច្រើនលើអ្នកបញ្ចូលសំឡេងពិតប្រាកដ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ និងអ្នកជំនាញបានសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់ AI លើការងារនេះបានកំពុងផ្តល់ផលទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ឮ ហើយក្រសួងវប្បធម៌ ក៏កំពុងរៀបចំវិសោធនកម្មច្បាប់ពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធផងដែរ។ ឯកឧត្តម ស៊ុ ម៉ាប់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានព្រមានអំពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើ AI បញ្ចូលសំឡេងខុសឆ្គង និងកាតព្វកិច្ចច្បាប់របស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ផលប៉ះពាល់លើភាសាជាតិ ការអានខុសសំនៀង និងឃ្លាប្រយោគមិនត្រឹមត្រូវ បង្កការភាន់ច្រឡំក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរទៅថ្ងៃអនាគត ដោយប៉ះពាល់ខ្លាំងជាពិសេសលើអនីតិជន និងអ្នកពុំមានការអប់រំជ្រៅជ្រះ។ អ្នកនាំពាក្យសង្កត់ធ្ងន់ថា កាតព្វកិច្ច និងទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ថ្វីបើ AI ផ្តល់ឱកាសទូលំទូលាយក្នុងការច្នៃប្រឌិត និងផលិតមាតិកាថ្មីៗ ប៉ុន្តែអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវតែមានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់។ ប្រសិនបើការប្រើប្រាស់នោះទៅប៉ះពាល់…

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានចេញមុខតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះភាគីថៃ ដែលនៅតែបន្តសកម្មភាពរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា តាមរយៈការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រឈូសឆាយដី និងជីកប្រឡាយចូលក្នុងដែនដីខ្មែរនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។ កម្ពុជា បានធ្វើការតវ៉ាថ្មីមួយទៀតកាលពីថ្ងៃទី១៧កញ្ញា ចំពោះការបន្តរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់របស់ភាគីថៃ មកលើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជានៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។ ការចេញមុខតវ៉ានេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រើគ្រឿងចក្រធុនអ្ងន់ឈូសឆាយដី និងជីកប្រឡាយ នៅក្បែរបង្គោលព្រំដែនលេខ៩ នៃតំបន់តាទុំ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះសកម្មភាពទាំងនេះ ដោយចាត់ទុកថា ជាការរំលោភបំពានយ៉ាងច្បាស់លើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានកំណត់ និងខណ្ឌសីមាដោយផែនទីខ្នាត ១លើ ២០០ពាន់ (១:២០០.០០០) ផលិតដោយគណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនរវាងឥណ្ឌូចិន និងសៀម អនុលោមតាមអនុសញ្ញារបស់បារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧។ បើតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា សកម្មភាពរបស់ភាគីថៃក៏ជាការរំលោភផងដែរលើស្មារតីនៃអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ ស្ដីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០ និងសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC…