លោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកកសិកម្មនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា នេះ បានអះអាងថា ដំណាំកម្ពុជាមានគុណភាពខ្ពស់ប៉ុន្តែបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ានមិនសូវពេញចិត្តចំពោះកសិផលកម្ពុជាដែលចូលរួមក្នុងការប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារធំៗដូចនៅចិន សហភាពអឺរ៉ុប និងបណ្តាប្រទេសធំៗ។

លោក ងិន ឆាយ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម នៅថ្ងៃទី​១៧ ខែមិថុនា បានអះអាងថាកម្ពុជាអាចនាំចេញអង្ករបានប្រមាណ៨០ម៉ឺនតោននៅឆ្នាំ​២០២០ព្រោះតែតម្រូវការពីសហគមន៍អឺរ៉ុប និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងសម័យកូវីដនេះ។ លោកបានអះអាង តាមរយៈកំណើននាពេលបច្ចុប្បន្នេះ កម្ពុជានឹងអាចនាំចេញអង្ករប្រមាណ៨០ម៉ឺនតោន ហើយសហព័ន្ធស្រូវអង្ករក៏មានសុទ្ធិដ្ឋិនិយមដូចគ្នានេះដែរ។ ក្នុងរយៈពេល៥ខែដើមឆ្នាំ២០២០ អង្ករកម្ពុជា នាំចេញបាន ៣៥,៦ ម៉ឺនតោន កើនជាង៤២% ក្នុងនោះចិនមាន ១៣,៦ម៉ឺនតោន សហគមន៍អឺរ៉ុប១២,២ម៉ឺនតោន ប្រទេសអាស៊ាន ៤,៥ម៉ឺនតោន និងបណ្រាប្រទេស ៧៩ផ្សេងគ្នា ហើយកើនបាន៤២,៣៤%។ខណៈវៀតណាម និងថៃនៅតែជាច្រកចេញក្រៅផ្លូវការ។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់ពីលោក ងិន ឆាយ ដដែល។ គួរបញ្ជាក់ថាឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជានាំអង្ករចេញបានត្រឹម៦២ម៉ឺនតោន។

ប្រទេសថៃដែលមានទីផ្សារភាគហ៊ុនថ្លៃជាងគេនៅអាស៊ីបាននឹងកំពុងជួបវិបត្តិធំដែលនឹងផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់ផលចំណេញរយៈពេលខ្លី និងការទិញពីបរទេស។ លោក Vathan Jitsomnuk អ្នកយុទ្ធសាស្រ្តវិនិយោគនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Country Group Securities Co. របស់ថៃបាន បញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នកវិនិយោគបាននឹងកំពុងដកខ្លួនចេញខ្លះៗចេញពីទីផ្សារភាគហ៊ុនថៃត្បិតអីតម្លៃភាគហ៊ុនថៃគឺវាមានតំលៃថ្លៃជាងទីផ្សារក្នុងប្រទេសដទៃ និងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់នៃជំងឺកូវីដ១៩នេះ។ ប៉ុន្តែលោកក៏មានសុទ្ធិដ្ឋិនិយមចំពោះការប្រែប្រួលណាមួយ។             ផ្សារភាគហ៊ុនថៃសំខាន់ SET Index បានធ្វើការដោះដូរ ១៩.៤ដល់ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ដែល SET Index មានការធ្លាក់ចុះថ្លៃ ២.១% ដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិនិយោគបរទេសធ្វើការលក់ចេញចំនួន $៥.៩ ប៊ីលាន ក្នុងទីផ្សារហ៊ុនថៃក្នុងឆ្នាំ ២០២០ តែមានការទិញចូលវិញចំនួន $១៦៥លាន ក្នុងខែមិថុនានេះ។ ក្រុមហ៊ុន Country Group Securities Co. របស់ថៃ​ក៏បានបង្ហាញពីភាពវិជ្ជមានក្នុងសមតុល្យទីផ្សារភាគហ៊ុនសាកលដែលអាចនឹងជួយដល់ការចំនេញក្នុងទីផ្សារហ៊ុនថៃបើទោះជាមានការឡើងថ្លៃក៏ដោយ។​ សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សាររបស់ថៃបានកំពុងងើបឡើងវិញពីការធ្លាក់ចុះដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងរយៈពេល ២ទសវត្សន៍ ដែលវាត្រូវការពេលវេលាយូរដោយសារតែក្បាសម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ច២ធំៗ គឺទេសចរណ៏ និងការនាំចេញ មានវិបត្តិ៕   

អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅកម្ពុជា​លោក វ៉ាង វិនធាន នៅថ្ងៃទី១០នេះ បានចូលបង្គុំគាល់អបអរសាទរព្រះរាជពិធីចម្រើនព្រះជន្មសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី។ ក្នុងសវនាការជាមួយនឹងសម្តេចម៉ែ អគ្គរដ្ឋទូតចិន បានសន្យានឹងរិះរកគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីជួយកម្ពុជាស្តារសេដ្ឋកិច្ចដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ១៩។ លោកបានទូលសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីថា៖ “ភាគីចិននឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រទៅតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបានដល់កិច្ចគ្រប់គ្រងជំងឺក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងព្យាយាមរិះរកមធ្យោបាយដើម្បីជួយកម្ពុជាក្នុងការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចដែលទទួលរងការប៉ះពាល់ពីជំងឺវីរុស”។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកវ៉ាង បានទូលសម្តេចម៉ែបន្តថា​ ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺវីរុសCOVID-19មក ប្រទេសទាំងពីរបានជួយយកអាសារគ្នាទៅវិញទៅមក បានពុះពាររួមគ្នាក្នុងគ្រាដ៏លំបាកមួយនេះ នេះបានបង្ហាញពីមិត្តភាពប្រពៃណីពិសេសដ៏សែនជ្រាលជ្រៅនៃប្រជាជនទាំងពីរ។ បន្ថែមពីនេះ ការជួយទាំងសម្ភារៈ និងធនធានមនុស្សលើការទប់ទល់ប្រឆាំងនឹងកូវីដ១៩ ត្រូវបានចិនយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងព្រះរាជសវនាការនេះដែរ រដ្ឋាភិបាលចិន បានផ្តល់ម៉ាសចំនួន២សែន ដល់ក្រុមសម្តេចឪដែលនឹងយកម៉ាសការពារជំងឺចែកជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានតម្រូវការប្រើប្រាស់ជាបន្ទាន់ឲ្យបានឆាប់រហ័សផងដែរ។ ក្នុងនោះដែរ សម្តេចម៉ែ ក៏បានរំលឹកដល់ស្ថានទូតចិនពីការកសាងមិត្តភាពប្រពៃណីរវាងកម្ពុជាចិនដែលសម្តេចឪ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ និងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់ចិនបានកសាង។ បន្ថែមពីនេះ សម្តេចម៉ែ មានព្រះរាជឱងការថា សែរាជវង្សានុវង្សកម្ពុជានឹងចូលរួមជាកម្លាំងជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍមិត្តភាពកម្ពុជាចិន បង្កើនទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងប្រជាជនទាំងពីរកាន់តែស្អិតរមួតថែមមួយកម្រិតទៀត៕

កម្ពុជាស្នើឱ្យទីម័រខាងកើត ពន្លឿន ការ អនុវត្តអនុស្សារណៈ នៃប្រទេសទាំងពីរដើម្បីអាចឲ្យកម្ពុជានាំចេញអង្ករ ៣ម៉ឺនតោន ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាទៅទីម័រខាងកើត។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ប៉ាន សូរស័ក្តិ ដែលបានជួប ប្រជុំជាមួយនឹង ឯកអគ្គរាជទូត ទីម័រខាងកើតប្រចាំនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនាម្សិលមិញ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាន់សូរស័ក្តិ បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា បានត្រៀមរៀបចំអង្ករចំនួន ៣ ម៉ឺនតោនរួចជាស្រេចសម្រាប់នាំចេញទៅប្រទេសទីម័រខាងកើត ហើយក៏បានស្នើសុំឱ្យទីម័រខាងកើត ពិនិត្យលទ្ធភាពនឹងផ្ដល់ដំណឹងជូនមកប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការអនុវត្តអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នាស្ដីពីពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរដែលបានចុះហត្ថលេខារួចហើយនេះ គឺដើម្បីជាប្រយោជន៍នៃប្រជាជាតិទាំងសងខាង។ បន្ថែមពីនេះទៀត លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានស្វាគមន៍ ឲ្យមានការបើករោងចក្រកិនស្រូវ នៅកម្ពុជាដើម្បីនាំចេញទៅទីម័រខាងកើតថែមទៀតផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយមិនមានការឆ្លើយ បែបណានោះទេពីរដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងកើត ចំពោះការស្នើសុំរបស់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែទីម័រខាងកើត បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ខ្លួននិងផ្ដល់ការងារចំនួនបីពាន់កន្លែង មកដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីបម្រើការក្នុងវិស័យប្រេងឥន្ធនៈ បន្ទាប់ពីប្រទេសខ្លួន ដោះស្រាយបញ្ហាជាប់គាំងផ្នែកនយោបាយរួចហើយ៕

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនានេះ បានប្រកាសលទ្ធផល​ស្តីពីការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិនដែលបានចរចានៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញតាមរយៈវីដេអូខនហ្វីរ៉េន។ ជាលទ្ធផល ក្រុមចរចាទាំងពីរប្រទេសបានឯកភាព និងដោះស្រាយបញ្ហាដែលនៅសេសសល់ទាំងស្រុងក្នុងក្របខណ្ឌបច្ចេកទេសស្តីពីការបើកច្រកទីផ្សារ ផ្នែកទំនិញ និងសេវាកម្ម ហើយក្រុមទាំងពីរនឹងស្នើសុំការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរសម្រេចផ្លូវការចុងក្រោយ ហើយឈានទៅចុះហត្ថលេខានៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅចុងឆ្នាំ២០២០។ ការចរចាជុំទី៣នេះ ផ្តោតលើការបើកច្រកទីផ្សារ ផ្នែកទំនិញ សេវាកម្ម វិនិយោគ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច-បច្ចេកទេស និងផ្នែកនីតិកម្មដែលនឹងជំរុញការនាំចេញទំនិញពីកម្ពុជា និងទាក់ទាញវិនិយោគបរទេសឱ្យកាន់តែកើនឡើងបន្ថែមទៀត។ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរក៏បានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាប្រឈមស្តីពីផ្នែកច្បាប់និងគោលនយោបាយផងដែរ។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានអាងថា បើផ្អែកតាមគោលការណ៍ដែលបានឯកភាពគ្នាដោយក្រុមបច្ចេកទេស កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជា នាំចេញកាន់តែច្រើន ហើយកើនឡើងលើសពីអត្រាកំណើនក្នុងឆ្នាំ ២០១៧  ២០១៨និង ២០១៩ ដែលគិតជាមធ្យមមានប្រមាណ ២០ ភាគរយថែមទៀតផង ទន្ទឹងមនុស្សកំណើនវិនិយោគពីបរទេស ត្រូវបានរំពឹងផងដែរថានឹងកើនឡើងខ្លាំងដែលជាប្រភពចំណូលនិងការងារជូនប្រជាជន ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ៕

ក្រសួងកសិកម្មបានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនានេះ ក្រសួងបានទទួលពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីចម្ការស្វាយ និងទីតាំងវេចខ្ចប់សម្រាប់នាំចេញផ្លែស្វាយស្រស់ទៅកាន់ប្រទេសចិនចំនួន២០ក្រុមហ៊ុន ម្ចាស់ចម្ការ ដែលមានផ្ទៃដីចំនួន ២១ ២៨៦ហិកតា។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មលោក វ៉េង​​ សាខុន ដែលបានថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថេលេខាជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន​ប្រចាំនៅកម្ពុជា ស្តីពីការតម្រូវលក្ខខណ្ឌនៃស្តង់ដាភូតគាមអនាម័យសម្រាប់ការនាំចេញស្វាយស្រស់ពីកម្ពុជា។ លោករដ្ឋមន្ត្រីសង្ឃឹមនិងជឿជាក់ថាតាមរយ:ការផ្លាស់ប្តូរពិធីសារនេះ ទីផ្សារនៃផលិតផលស្វាយស្រស់របស់កម្ពុជានឹងត្រូវបានហូរចេញជាបណ្តើរដោយត្រង់ទៅកាន់ប្រទេសចិន ព្រមជាមួយអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនអនេកដែលកសិករ ម្ចាស់ចំការ និងអាជីវករនឹងទទួលបានពីពិធីសារដ៏មានសារសំខាន់មួយនេះ។ ក្រៅពីនេះ វិស័យ ផលិកម្មស្វាយស្រស់នឹងត្រូវបានលើកកម្ពស់ និងឱ្យតម្លៃផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងទីផ្សារជាបណ្តើរ ជាពិសេសនឹងស្រូបយកពលកម្មក្នុងស្រុកបានកាន់តែច្រើនផែមទៀត។ បន្ទាប់ពីពិធីសារនេះចូលជា ធរមាន អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្មនឹងចុះត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃចម្ការស្វាយ និងទីតាំងវេចខ្ចប់រួចផ្ញើជូនភាគីចិន ដើម្បីចុះមកវាយតម្លៃ បញ្ចប់មុនឈានដល់ការនាំចេញបាន។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្ថែមថា ចំពោះវិស័យកសិកម្ម រដ្ឋាភិបាលចិនបានសម្រេចបង្កើនកូតានាំចូលអង្ករកម្ពុជាដល់ ៤០ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយជិតពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះបានអនុញ្ញាតឲ្យកម្ពុជានាំចេញចេកអំបូងលឿងដោយត្រង់ទៅកាន់ទីផ្សារចិនដែលត្រូវការ ៨លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ហើយភាគីទាំងពីរបាននិងកំពុងពិភាក្សាអំពីពីនីតិវិធីនិងលកខខ័ណ្ធតម្រូវ ហើយនិងបច្ចេកទេសមួយចំនួនដើម្បីឈានទៅធ្វើការអនុម័តលើឯកសារសំណើនាំចេញ ម្រេច មានប៉ៃលិន ក្រូចថ្លុង ធុរ៉េន និងទឹកមាត់ត្រចៀកកាំ ហើយសង្ឃឹមថាកិច្ចការនេះនឹងអាចចាប់ផ្តើមធ្វើការនាំចេញនាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានអំពាវនាវឱ្យវិស័យឯកជនចូលរួម និងសហការឱ្យបានពេញពេញគ្រប់ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មទាំងអស់ធ្វើយ៉ាងណាច្បាមយកឱកាសមាសដែលកំពុងមានក្នុងដៃឱ្យបានជាប្រយោជន៍ដើម្បី ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការងារ កាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ហើយសង្ឃឹមថា…