ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបិទបញ្ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី «យុទ្ធវិធីប្រតិបត្តិការចេញបង្ក្រាបបទល្មើសជួញដូរមនុស្សខុសច្បាប់» ក្រោមការបង្វឹកពីគ្រូបង្គោលបរទេស អស់រយៈពេល ១សប្តាហ៍នោះមក ។ ការបើកឲ្យមានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះឡើង គឺនៅបន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវវិធានការបង្ការទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបអំពើជួញដូរមនុស្សខុសច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ អប្សរាណិតរាយការណ៍

ប្រទេសសិង្ហបុរី គ្រោងនឹងបញ្ជូនអត្តពលិករបស់ខ្លួនប្រមាណជាង ៥១៧នាក់ក្នុងការចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលនៅសល់តែ៨០ថ្ងៃទៀតតែប៉ុណ្ណោះ។ ការបញ្ជូននេះមានចំនួនច្រើនជាងការចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម ក្នុងប្រទេសវៀតណាមកាលពីឆ្នាំ២០២១ ដែលពេលនោះ ប្រទេសសិង្ហបុរីបានបញ្ជូនអត្តពលិក ចំនួន ៤២៤នាក់នោះទេ។ សិង្ហបុរីក្នុងការប្រកួតក្នុងប្រទេសវៀតណាមបានបញ្ចប់ក្នុង ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥ លើតារាងមេដាយ ដែលនៅពេលនោះសឹង្ហបុរី ដណ្តើមបានមេដាយសរុប ១៦៦ គ្រឿង។ កម្ពុជាខកខានមិនបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកីឡាស៊ីហ្គេមនេះក្នុងអម្លុងពេល៦៤ឆ្នាំ ដោយសារតែស្ថានការណ៍វិវត្តន៍មិនទៀងទាត់កើតឡើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រោយប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមមានសន្តិភាពសាឡើងវិញក្រោមនយោបាយឈ្នះឈ្នះដាក់ចេញដោយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នោះមក, កម្ពុជាក៏នៅមិនទាន់បំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ ប្រកួតកីឡាជាអន្តរជាតិ ក្នុងតំបន់នោះផងដែរ ប៉ុន្តែនៅក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ២០២៣ ដែលជិតមកដល់នេះ កម្ពុជាបានត្រៀមរៀបចំខ្លួនរួចរាល់ ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ជាលើកដំបូង។

បណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងបង្ហាញការប្រៀបធៀប២ខុសគ្នារវាងការលះបង់ដើម្បីជាតិ និងការលះបង់ដើម្បីលាភសក្ការៈបុណ្យសក្តិ។ ប្រសាសន៍បង្ហាញការប្រៀបធៀបនេះ បានធ្វើក្នុងឱកាសជាតំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិ ព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ក្នុងពិធីឆ្លងឧបដ្ឋានសាលា និងសម្ពោធសមិទ្ធផលនានានា វត្តភ្នំសុពណ៌កាទ្បី ស្ថិតក្នុងចំបក់ ស្រុកព្រែកប្រសព្វ ខេត្តក្រចេះ នាថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៣។ បណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងនូវការលះបង់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នដោយប្រើជីវិតធ្វើជាដើមទុន ដើម្បីរំដោះពលរដ្ឋចេញរួចផុតពីរបបកាប់សម្លាប់ប៉ុលពត…ចំណែកមេខ្លោងប្រឆាំងនៅក្រៅស្រុក បាននិយាយអំពីការលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួននៅប្រទេសបារាំង ដើម្បីមកយកតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ។ បណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថាអំពើលះបង់ជីវិតរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បាន ទទួលមកវិញនូវការជឿទុកចិត្ត និងការគោរពរាប់អានពីពលរដ្ឋក្នុងស្រុក…ចំណែកអំពើគិតតែ ប្រយោជន៍សួនតួបុគ្គល គឹមិនបានទទួលផលល្អនោះឡើយ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានផ្តល់ឱកាសឱ្យបុគ្គលិកវិទ្យុវីអូឌី ដាក់ពាក្យចូលបំរើការងារក្នុងក្របខណ្ឌរដ្ឋ និងសម្តេចបានព្រមានជនបរទេស ណាដែលលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា។ វិទ្យុវីអូឌី ត្រូវបានអាជ្ញាធរដកហូតអាជ្ញាបណ្ណផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារតែភាពរឹងទទឹងមិនព្រមកែតម្រូវនិងសុំទោសចំពោះព័ត៌មាននយោបាយ ដែលបានផ្សាយពន្លើសខុសពីការពិត។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងក្នុងបណ្តាញសង្គមជាផ្លូវការបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១៤កុម្ភៈនេះថា «ដោយសារតែវិទ្យុវីអូឌីត្រូវបានបិទ និងគ្មានឱកាសបើកឡើងវិញ និងដោយគិតទៅដល់ជីវភាពបុគ្គលិកដែលបាត់បង់ការងារធ្វើដោយសារកំហុសមេដឹកនាំ, ខ្ញុំសម្រេចផ្តល់ក្របខណ្ឌរដ្ឋសម្រាប់បងប្អូនដែលមានបំណងចូលបំរើកិច្ចការរដ្ឋ»។ សម្តេចបានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ត្រូវទទួលយកពាក្យសុំ និងបែងចែកទៅតាមក្រសួងនានាស្របតាមមុខជំនាញ និងត្រូវសុំការសម្រេចចុងក្រោយពីសម្តេច។ សម្តេចនៅក្នុងសំណេរដដែល បានសរសេរព្រមានដល់ជនបរទេសដោយមិនត្រូវលូកលាន់ ចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា និងសម្តេចបញ្ជាក់ថានឹងមិនមានការផ្លាស់ប្តូរសម្រេចចិត្ត ក្នុងកិច្ចការដកអាជ្ញាបណ្ណនោះឡើយ។ សម្តេចបានសរសេរថា «ជនបរទេសគ្មានសិទ្ធិមកបង្គាប់បញ្ជាឱ្យយើងធ្វើនេះ ឬធ្វើនោះតាមការចង់បានរបស់ពួកគេឡើយ ព្រោះនេះជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់យើង»។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ចុងក្រោយថា «ការបិទចោលវិទ្យុដែលគ្មានក្រមសីលធម៌មួយ វាមិនធ្វើឱ្យស្លាប់នូវសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជានោះឡើយ…ផ្ទុយទៅវិញវានឹង ជួយដល់ការអនុវត្តច្បាប់ និងពង្រឹងក្រមសិលធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាថែមទៀត»។

ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានថ្លែងថា ការដកហូតអាជ្ញាបណ្ណវិទ្យុវីអូឌី មិនមែនជាក្តីព្រួយបារម្ភ ប៉ុន្តែអំពើបំពានច្បាប់នោះទេដែលជាការព្រួយបារម្ភ។ ការបញ្ជាក់នេះបានធ្វើនៅថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលច្រានចោលការព្រួយបារម្ភនានា របស់ស្ថានទូតបរទេសមួយចំនួនជុំវិញការដកហូតអាជ្ញាបណ្ណពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុក មួយចំនួនដែលទទួលមូលនិធិពីបរទេស។ គួរបញ្ជាក់ថាការដកអាជ្ញាបណ្ណផ្សព្វផ្សាយរបស់ វិទ្យុវីអូឌីដោយសារការផ្សាយព័ត៌មានបំផ្លើស, មិនព្រមកែតម្រូវ និងធ្វើការសុំទោសតាមសេចក្តីស្នើសុំនោះ បាននាំឱ្យមានប្រតិកម្មខ្លះពីបណ្តាស្ថានទូតបរទេសក្នុងសហគមន៍អឺរ៉ុប។ ក្រសួងការបរទេស បានច្រានចោលជុំវិញការព្រួយបារម្ភទាំងនោះ ដោយបញ្ជាក់តបមកវិញថា «ចំណាត់ការរដ្ឋបាលចំពោះអង្គភាពដែលបំពានច្បាប់ មិនសមទទួលបានការព្រួយបារម្ភអ្វីទាំងអស់។ អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភនោះ គឺការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត និងការបង្កាច់បង្ខូចដោយចេតនា ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ខ្លឹមសារ និងគោលការណ៍ នៃសិទ្ធិមនុស្សនិងសេរីភាព»។ វិទ្យុវីអូឌី ដែលអះអាងថាជាសារព័ត៌មានសេរី និងឯករាជ្យ បានផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតមួយទាក់ទង នឹងបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាបេក្ខភាពអនាគត នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត បានស្នើឱ្យវិទ្យុនេះធ្វើការកែតម្រូវ និងសុំទោស ប៉ុន្តែវិទ្យុនេះនៅតែមិនព្រមធ្វើតាម ដែលតម្រូវឱ្យក្រសួងព័ត៌មានត្រូវដកអាជ្ញាបណ្ណមិនឱ្យផ្សព្វផ្សាយ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រសួងការបរទេសបានសរសេរថា «ការអះអាងថាជាព័ត៌មានសេរី និងឯករាជ្យ មិនមែនជាអាជ្ញាបណ្ណ ដើម្បីបំពានច្បាប់ដោយនិទណ្ឌភាពឡើយ»។

ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ និងភរិយាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ច ៣ថ្ងៃ ដែលមន្ត្រីកម្ពុជាបានចាត់ទុកថាជាការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ លោកហ្រ្វែង វ៉ាល់ធ័រ ឆ្តេនមៀ (Frank-Walter Steinmeier) និង លោកជំទាវអែលឃ៍ បឿឌិន បិនឌ័រ (Elke Büdenbender) បានអញ្ជើញមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៤ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ រវាងពីថ្ងៃទី ១៤ ដល់១៦ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២៣ គឺតបតាមការអញ្ជើញរបស់សម្តេចវិបុលសេនាភក្តី សាយ ឈុំ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោកប្រធានាធិបតី នឹងមានកិច្ចសន្ទនាផ្លូវការជាមួយសម្តេចវិបុលសេនាភក្តី សាយ ឈុំ និងអញ្ជើញជួបសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ នៅថ្ងៃទី ១៤កុម្ភៈនេះ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ និងលោកជំទាវបានធ្វើទស្សនកិច្ចអង្គការដោះមីន ហេឡូត្រាស់ដែលស្ថិតនៅភូមិប្រាសាទចារ ឃុំដូនកែវ ស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប និងធ្វើទស្សនកិច្ចប្រាសាទអង្គរខេត្តសៀមរាប។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ថ្លែងចាត់ទុកដំណើរទស្សនកិច្ចនោះថាជាការ «បើកទំព័រមាសក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃទំនាក់ទំនងជាប្រពៃណី ក៏ដូចជាមិត្តភាព ព្រមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អប្រសើររវាងប្រទេសទាំងពីរ និងពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវ ចំណងទាក់ទង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អដែលមានស្រាប់ សម្រាប់ជាផលប្រយោជន៍ទៅ វិញទៅមករបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ»៕

សម្រេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ច២ថ្ងៃ ក្នុងប្រទេសឡាវ បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំង២បានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនរដ្ឋរវាងកម្ពុជា និងឡាវ និងផែនការសកម្មភាពសម្រាប់ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងយូរអង្វែង។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សនសៃ ស៊ីផាន់ដន បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយបន្ទាប់ពីជំនួបទ្វេភាគី។ កម្ពុជានិងឡាវមានទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ទំនាក់ ទំនងទ្វេភាគីកម្ពុជា-ឡាវ ត្រូវបានលើកកម្ពស់ទៅជា “ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងយូរអង្វែង។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សនសៃ ស៊ីផាន់ដន បានថ្លែងថាជំនួបរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង២ បានផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំង២ និងបានចុះហត្ថលេខាលើ ឯកសារសំខាន់ចំនួន៣។ កម្ពុជា និងឡាវមានខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរួម គ្នាប្រវែង ៥៤០គីឡូម៉ែត្រដែលត្រូវបោះបង្គោលព្រំដែនចំនួន១៤៥បង្គោល។ ភាគីទាំងពីរ ទើបបានសម្រេចការបោះបង្គោលព្រំដែន ចំនួន១២១ បង្គោលដែលស្មើនឹង៨៦% ។សម្តេចបានថ្លែងថាកិច្ចពិភាក្សាបានផ្តោតលើវិស័យទេសចរណ៍តាមផ្លូវគោក និងតាមផ្លូវអាកាសតភ្ជាប់ទីក្រុង នៃប្រទេសទាំង២ជាពិសេស ហ្លួងព្រះបាង និងភ្នំពេញ។ កម្ពុជានិងឡាវបានស្វាគមន៍ការបើកឡើងវិញនូវជើងហោះហើរត្រង់ពីហ្លួងព្រះបាង-ប៉ាកសេ-សៀមរាប ដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឡាវ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងលើកទឹកចិត្ត ឱ្យមានការបើកជើងហោះហើរត្រង់ពីភ្នំពេញ-វៀងច័ន្ទសាឡើងវិញ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ បានស្នើនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាជួយជម្រុញការធ្វើវិនិយោគរបស់ក្រុមធ្វើធុរកិច្ចឡាវ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា…

តួលេខឆ្លងថ្មីកូវីដ១៩ ក្នុងប្រទេសអាស៊ាននៃរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ បានបន្តថយចុះចំនួន ១៣៤ករណីថែមទៀត បើប្រៀបធៀបនឹងតួលេខឆ្លងសរុបរយៈពេល៣ថ្ងៃដូចគ្នា កាលពីសប្តាហ៍មុន ។ តួលេខឆ្លងថ្មីកូវីដ១៩ នៅអាស៊ានរយៈពេលបីថ្ងៃមកនេះ មានចំនួន ៣ពាន់ ១៦០ករណី ។ ការឆ្លងថ្ងៃនេះ បានកើតលើប្រទេសចំនួន៩ នៅអាស៊ាន រួមមានប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ី, ម៉ាឡេស៊ី, វៀតណាម, មីយ៉ាន់ម៉ា, សឹង្ហបុរី, ហ្វីលីពីន, កម្ពុជា, ថៃ និងប្រទេសឡាវ ។ ប្រទេសសឹង្ហបុរី គឺជាប្រទេសដែលមានតួលេខឆ្លងច្រើនជាងគេ ដែលមានចំនួន ១ពាន់ ៧ករណី។ តួលេខឆ្លងតិចជាងគេ គឺប្រទេសឡាវ ដែលមានចំនួនអ្នកឆ្លង ១ករណីប៉ុណ្ណោះ។ ប្រទេសប្រុយណេ គឺជាប្រទេស ដែលគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ជុំវិញតួលេខឆ្លង និងស្លាប់ឡើយ ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោងចុងក្រោយនេះ ។ តួលេខស្លាប់ដោយសារកូវីដ១៩ ក្នុងប្រទេសអាស៊ានរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ៧១នាក់ ក្នុងនោះប្រទេសហ្វីលីពីន មានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៤៥នាក់ ដែលជាតួលេខ ស្លាប់ច្រើនជាងគេ…

កម្ពុជាក្នុងរយៈពេល ៧២ម៉ោងចុងក្រោយនេះ មានតួលេខឆ្លងកូវីដ១៩ ចំនួន ៣ករណី ដែលថយចុះចំនួន ២ករណី បើប្រៀបធៀបនឹងតួលេខឆ្លង ៧២ម៉ោងដូចគ្នាកាលពីសប្តាហ៍មុន ។ យោងតាមក្រ សួងសុខាភិបាល តួលេខឆ្លងកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ មានចំនួន ០ករណី, ថ្ងៃអាទិត្យ មាន ១ករណី និងនៅថ្ងៃច័ន្ទមាន ១ករណី ។ ការឆ្លងថ្មីទាំង ២ករណី នាវេលា ៧២ម៉ោង ចុងក្រោយនេះ គឺកើតឡើងក្នុងរង្វង់ស ហគមន៍ទាំងអស់ ។ កម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមចាក់ដូសជំរុញទី៦ ចាប់តាំងពីដើមខែមករា ដែលរហូតមកទល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋទៅចាក់បានចំនួន ២២ម៉ឺន ៦ពាន់ ៣៩៨នាក់ហើយ ។ កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងរៀន រស់នៅជាមួយនឹងជម្ងឺកូវីដ១៩ ខណៈដែលការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសមូលដ្ឋានទូទាំងប្រទេសមាន ប្រមាណជាង ៩៥ភាគរយរួច មកនេះ ។